W dniu 09.07.2025 o 18:03, alojzy nieborak pisze:

>> To jest gra słów.
> A jaki jest cel takiej gry?
> PL obozy + nie niemce tylko mityczni naziści zamieszkujący nazistowo?

Dokładnie i z tym bym walczył zdecydowanie. Natomiast nazwy pochodzące
od osób tam represjonowanych, a nie nadzorców wzbudzają we mnie znacznie
mniejszy sprzeciw. Zigeunerlager w Auschwitz był przeznaczony wyłącznie
dla Romów. Zamordowano tam około 20 tysięcy Romów z różnych krajów
Europy. Obozy akcji ,,Reinhardt" (Treblinka, Sobibór, Bełżec), których
celem była całkowita eksterminacja Żydów z Generalnego Gubernatorstwa i
innych części Europy. Ale w żadnym z tych obozów nie zginęli wyłącznie
członkowie określonej grupy,. bo Niemcy niespecjalnie dbali o szczegóły.
No i NIemcy mieli swoje definicje nie zawsze zgodne z formalnymi.

Definicja Żyda przyjęta przez nazistowskie Niemcy różniła się zasadniczo
od tej, którą stosowali i stosują sami Żydzi - zarówno w sensie
religijnym, jak i kulturowym. W judaizmie tradycyjnym Żydem jest osoba
urodzona z matki Żydówki lub taka, która przeszła formalną konwersję
według zasad halachy, czyli prawa żydowskiego. To podejście ma charakter
religijny i opiera się na przynależności do wspólnoty wyznaniowej,
niezależnie od pochodzenia etnicznego czy rasy. W judaizmie nie istnieje
pojęcie ,,częściowego" Żyda - albo ktoś jest Żydem według halachy, albo nie.

Tymczasem hitlerowska definicja Żyda miała charakter rasowy, a nie
religijny czy kulturowy. Ustalono ją ustawowo w tzw. ustawach
norymberskich z 1935 roku, według których Żydem była każda osoba
posiadająca co najmniej troje dziadków żydowskiego pochodzenia,
niezależnie od wyznania czy stopnia identyfikacji z judaizmem. Osoby z
dwojgiem lub jednym żydowskim dziadkiem klasyfikowano jako tzw.
,,mieszanych rasowo" (Mischlinge I lub II stopnia). W praktyce oznaczało
to, że nawet osoby wychowane w chrześcijaństwie, ochrzczone i
nieidentyfikujące się z żadną wspólnotą żydowską mogły być uznane za
Żydów i podlegać prześladowaniom. Kluczowym kryterium nie była więc
wiara ani samoidentyfikacja, lecz biologiczne pochodzenie, rozumiane
przez pryzmat pseudo-naukowych teorii rasowych.

W efekcie naziści traktowali jako Żydów także osoby, które nie spełniały
żydowskich kryteriów tożsamości, a jednocześnie nie obejmowali tą
kategorią niektórych ludzi uważających się za Żydów według prawa
religijnego. Ta rozbieżność ilustruje, jak dalece ideologia nazistowska
wypaczała rzeczywistość, tworząc własne kategorie na potrzeby
systemowego prześladowania i eksterminacji.

Wracając zaś do nazw obozów. W przeszłości, zwłaszcza w okresie
powojennym oraz w publicystyce i niektórych publikacjach
popularnonaukowych, zdarzało się używanie określenia ,,żydowskie obozy
zagłady" lub ,,żydowskie obozy koncentracyjne" w odniesieniu do miejsc
eksterminacji Żydów podczas II wojny światowej. Ja jeszcze pamiętam to
ze szkół.

Zdecydowany sprzeciw wobec takiego nazewnictwa zaczął przybierać na sile
w XXI wieku, szczególnie w odpowiedzi na publikacje zagranicznych
mediów, które nieprecyzyjnie pisały o ,,Polish death camps" (polskich
obozach śmierci) czy ,,Jewish death camps". W odpowiedzi na tego typu
sformułowania zarówno Polska, jak i organizacje żydowskie oraz historycy
Holocaustu zaczęli prowadzić kampanie informacyjne i edukacyjne, mające
na celu przypomnienie, że odpowiedzialność za Holocaust ponosiły
nazistowskie Niemcy, a obozy były częścią ich zbrodniczego systemu.

Ale nie da się zniknąć literatury drugiej połowy XX wieku. Wówczas
nikomu nie przyszło do głowy, że Żydzi mogli kogoś mordować w obozach
europejskich. Ludzie byli mądrzejsi, czy mniej dbali o szczegóły?
--
(~) Robert Tomasik