W dniu 2019-10-16 o 06:24, Shrek pisze:
> W dniu 15.10.2019 o 22:08, Liwiusz pisze:
>
>> Nie sądzę. Sądzę, że umowa, jeśli jest nieważna, jest nieważna nawet
>> wówczas, jeśli sąd się nie wypowie.
>
> No dobrze - ale jakaś podstawa prawna?

To zależy z jakiego powodu uznajemy umowę za nieważną.

Na przykład kodeks cywilny:

"art. 14
§ 1. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do
czynności prawnych, jest nieważna."

Tu sprawa jest oczywista - wystarczy spojrzeć, czy umowa została zawarta
przez osobę mającą zdolność do czynności prawnych. Jeśli nie - umowa
jest nieważna. Oczywiście mogą wystąpić spory co do tej osoby, czy ma
zdolność do czynności prawnych, wówczas sprawa oprze się o sąd. Ale
jeśli sporu nie ma, to się strony mogą dogadać bez sądu, a umowa nadal
będzie nieważna.

"art. 73
§ 1. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną,
czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko
wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności."

Tutaj podobnie - jeśli sprzedaż mieszkanie nie przez akt notarialny, to
nikomu nie przyjdzie do głowy nazywać tego ważną umową, bo "się sąd nie
wypowiedział, a Shrek na usenecie pisał, że...".

"art. 58
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście
ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek,
w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności
prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy."

Tu już mamy pole do interpretacji, czy dana czynność była sprzeczna z
ustawą, miała na celu obejście prawa, czy nie. I zwykle o tym orzeka
sąd. Co nie wyklucza tego, żeby mieć pewność co do tego jeszcze przed
wyrokiem (wspominana już przeze mnie umowa o sprzedaż nerki). Ponadto
nawet w spornych sytuacjach to, że sąd uzna umowę za nieważną nie
powoduje skutku od dnia wyroku, tylko od dna zawarcia umowy - przyznając
po prostu, że strona, która uznawała umowę za nieważną, od początku
miała rację.


--
Liwiusz