Compliance 2026: siedem trendów, które zmienią sposób zarządzania ryzykiem

Przeczytaj także: Jak compliance zmienia firmy?

1) Sankcji i przejrzystość łańcuchów dostaw

Na świecie rośnie liczba krajów objętych sankcjami gospodarczymi, co w bezpośredni sposób wpływa na charakter międzynarodowego handlu i utrudnia utrzymanie ciągłości w łańcuchach dostaw. Wielopłaszczyznowość zagadnienia przekłada się na rosnące ryzyko nieumyślnego naruszenia regulacji i zasad compliance. Ostatnio nałożone kary przez organy regulacyjne m.in. w krajach nordyckich pokazały, że odpowiedzialność spoczywa nie tylko na samej firmie, ale również na osobach fizycznych zarządzających podmiotem.

Nowe regulacje, takie jak reguła BIS 50%, wymuszają na firmach obowiązek monitoringu wszystkich podmiotów powiązanych w łańcuchu dostaw oraz ich udziałowców. Wymóg ten zwiększa rynkową potrzebę na narzędzia monitorujące globalne struktury własnościowe sprawdzanych podmiotów w czasie rzeczywistym. Kluczem do sukcesu Stają się wiarygodne i aktualne dane oraz zaawansowana analityka, która pozwala na identyfikację podmiotów objętych sankcjami i monitorowanie przepływu towarów i usług.

2) Poszerzenie ram regulacyjnych: ignorancja nie jest usprawiedliwieniem

W 2026 roku wymagania regulatorów staną się jeszcze bardziej rygorystyczne. Firmy, szczególnie te największe będą zobowiązane proaktywnie pozyskiwać i weryfikować informacje o wszystkich podmiotach w całych łańcuchach dostaw — brak danych, bierność czy celowe zaniechanie działania jest ryzykiem samym w sobie.

Dyrektywa Omnibus Unii Europejskiej zmienia zasady raportowania CSRD i CSDDD. Z jednej strony upraszcza sprawozdawczość a dla sektora MSP, z drugiej strony utrzymuje w mocy rygorystyczne wymagania dla tych największych firm.

Nowe zasady raportowania ESG czy AML wymuszają konieczność stałego monitorowania i sprawdzania akcjonariatu pod kątem powiązań kapitałowych i osobowych, prowadząc do utraty aktualności statycznych danych.

Dlatego też, firmy na całym świecie inwestują w kompleksowe rozwiązania, aktualne dane i informacje o kontrahentach. Ignorancja, zaniechanie obowiązku czy niewiedza nie jest okolicznością łagodzącą w oczach prawa.

3) Elastyczność w zmiennym otoczeniu regulacyjnym

Elastyczność w bieżącym roku będzie postrzegana jako jedna z najważniejszych cech zespołów Compliance. Nagłe zmiany przepisów, globalne zawirowania, decyzje polityczne czy nowe sankcje będą wymagały natychmiastowych reakcji i modyfikacji procesów.

Wygranymi będą te organizacje, które potrafią szybko aktualizować procedury, zmieniać priorytety, zakres zarządzania ryzykiem oraz dostosowywać procesy do rzeczywistości. Kluczowe mogą okazać się inwestycje w nowoczesne technologie, rozwiązania chmurowe i stale aktualizowane dane. Elastyczność działów Compliance będzie mierzona odpowiedzią na niespodziewane zdarzenia.

4) AI w Compliance: szansa i konieczna ostrożność

Sztuczna inteligencja w 2026 roku odegra fundamentalną rolę w compliance — pod warunkiem, że organizacje zadbają o solidne ramy zarządzania i wysokiej jakości dane. Większość wymogów unijnego Aktu o sztucznej inteligencji zacznie obowiązywać już w bieżącym roku, zmieniając sposób wykorzystania AI przez zespoły compliance.

Firmy będą musiały precyzyjnie dokumentować procesy decyzyjne wykorzystywanych modeli AI, gromadzić dane i w trybie ciągłym zarządzać ryzykiem. Rzetelne dane staną się absolutnym fundamentem — niepełne lub nieaktualne informacje mogą prowadzić do błędów i fałszywych wyników.
AI pomoże szybciej identyfikować ryzyka i ograniczyć liczbę fałszywych trafień, ale nie zastąpi ludzkiego doświadczenia i wiedzy. Najskuteczniejsze zespoły połączą dobrze zarządzane dane, odpowiedni nadzór i doświadczenie praktyczne.

5) Fraud i cyberbezpieczeństwo: dane jako pierwsza linia obrony

Cyberbezpieczeństwo i fraud w 2026 roku będą kluczowymi wyzwaniami dla zespołów compliance. Wyrafinowane sposoby oszustw będę uderzać w łańcuchy dostaw, systemy zarządzania i finanse.

Sztuczna inteligencja znacząco przyspieszy wykrywanie nietypowych zdarzeń. Mimo tego, cyberataki — od zagrożenia wisusem po wycieki danych — nadal pozostaną poważnym zagrożeniem. Największym wyzwaniem będzie szybka identyfikacja ryzyk i skuteczne przeciwdziałanie.

Organizacje, które zintegrują systemy zabezpieczające oraz postawią na dane wysokiej jakości, monitoring i solidną weryfikację tożsamości, będą wygranymi nie tylko na polu walki z cyberprzestępczością, ale i lepiej przygotowane do nowych wymogów regulacyjnych.

6) Globalne standardy i dostęp do danych: zarządzanie rosnącą złożonością

Zasady dostępu do danych i możliwości ich wykorzystania nadal będą mocno zróżnicowane w zależności od położenia geograficznego, co już teraz jest realnym wyzwaniem dla firm działających międzynarodowo.

Regulacje i trendy związane z ESG są znacząco odmienne w poszczególnych krajach, dlatego firmy musza uważnie śledzić zmieniające się standardy i zasady, po to aby sprawnie dostosowywać się do lokalnych wymogów.

Coraz więcej krajów spoza Unii Europejskiej już teraz dobrowolnie raportuje wskaźniki ESG, po to, aby utrzymać swoją konkurencyjność na rynku. Firmy, które w czas zrozumieją powagę spraw i wdrożą odpowiednie procedury, zdobędą przewagę i ograniczą ryzyko kar.

7) Czynnik ludzki: dane, AI i ekspertyza

Najskuteczniejsze zespoły compliance będą łączyły technologie z ludzką wiedzą. AI i automatyzacja procesów będzie odpowiadać za wykonywanie rutynowych zadań, człowiek będzie wyznaczał kierunek działania, interpretował złożone i niestandardowe sytuacje i dbał o etyczny wymiar przedsięwzięcia.

Kluczowym wyzwaniem będzie nadążanie za zmianami regulacyjnymi i wiedzą, kiedy zaufać technologii, a kiedy własnemu doświadczeniu. Najbardziej poszukiwani będą specjaliści potrafiący płynnie łączyć dane, technologię i praktyczne podejście do compliance. Szkolenia i rozwój kompetencji krytycznych staną się standardem.

Aby nadążyć za tempem zmian regulacyjnych, organizacje powinny działać już teraz — inwestując w solidne dane oraz elastyczne procesy compliance, które pozwolą zespołom reagować szybko, pewnie i skutecznie na każde nowe wyzwanie.

Tomasz Starzyk,