W dniu 15.12.2025 o 11:50, J.F pisze:
> Bycie hakerem nie czyni z kogoś przestępcy.

To zależy silnie od definicji hakera. Bo ja znam kilka. I wg jednej
haker, to osoba dokonująca w sposób nieuprawniony włamań do systemów, a
tu już trochę trudno robić to bez popełnienia przestępstwa.

Jest afera o pociągi NEWAG SA SA i tam w sumie chyba pozytywne ich
działania spotkały się z badaniem, czy nie dopuścili się przestępstwa.
Toi co obecnie dostępne w sieci, to zebrała "OI":

W 2022 roku pociągi serii Impuls produkowane przez spółkę NEWAG SA SA
zaczęły masowo ulegać tajemniczym awariom, szczególnie po przeglądach
serwisowych w niezależnych warsztatach, takich jak Serwis Pojazdów
Szynowych (SPS) w Inowrocławiu. SPS, który wygrał przetarg na
obowiązkowy przegląd P5 dla Kolei Dolnośląskich (tańszy o kilka milionów
złotych od oferty NEWAG SAu), nie mógł uruchomić kilku składów mimo
prawidłowo wykonanych napraw, co groziło karami umownymi i opóźnieniami
w ruchu pasażerskim.

Firma SPS zwróciła się o pomoc do grupy etycznych hakerów Dragon Sector,
którzy w maju 2022 roku rozpoczęli analizę oprogramowania sterowników
pociągów. Po inżynierii wstecznej kodu odkryli nieudokumentowany system
blokad, aktywujący się w specyficznych warunkach: dłuższy postój pojazdu
(10-21 dni, sugerujący serwis), obecność w określonych współrzędnych GPS
odpowiadających lokalizacjom niezależnych warsztatów (w tym SPS) lub w
konkretnych datach zbieżnych z planowanymi przeglądami u konkurencji.
Blokady symulowały awarie (np. sprężarki), uniemożliwiając uruchomienie
pociągu, ale hakerzy znaleźli sposób na ich obejście (m.in. sekwencja
przycisków w kabinie). Po sukcesach w odblokowywaniu NEWAG SA zdalnie
aktualizował oprogramowanie, usuwając mechanizmy odblokowania. Dragon
Sector zbadało łącznie około 30 pociągów, w 24 potwierdzając obecność
blokad o różnym stopniu zaawansowania.

Sprawa została upubliczniona w grudniu 2023 roku przez media (m.in.
Onet, Zaufana Trzecia Strona, TVN24), wywołując ogromne kontrowersje.
NEWAG SA konsekwentnie zaprzecza wprowadzeniu celowych blokad,
twierdząc, że oprogramowanie jest ,,czyste" i że to mechanizmy
bezpieczeństwa lub niekompetencja serwisu SPS. Spółka sugerowała
początkowo, że blokady mogły zostać dodane przez hakerów lub osoby
trzecie, ale w procesie sądowym wycofała się z tego zarzutu wobec Dragon
Sector.

NEWAG SA wytoczył pozwy cywilne przeciwko Dragon Sector i SPS (m.in. w
Sądzie Okręgowym w Warszawie i Gdańsku) o naruszenie praw autorskich do
oprogramowania (za kopiowanie i dekompilację kodu) oraz czyny
nieuczciwej konkurencji, domagając się milionów złotych odszkodowania.
Proces w Warszawie rozpoczął się w sierpniu 2024 roku; do lutego 2025
odbyło się kilka rozpraw, na których zeznawali świadkowie (m.in.
pracownicy SPS), ujawniono informacje o nadal występujących blokadach w
składach Polregio. NEWAG SA wnioskował o utajnienie części zeznań ze
względu na tajemnicę przedsiębiorstwa i bezpieczeństwo ruchu. Sprawa
jest w toku, bez ostatecznego rozstrzygnięcia na grudzień 2025.

Prokuratura Regionalna w Krakowie prowadzi śledztwo karne od 2023/2024
roku (przedłużane), obejmujące dwa wątki: podejrzenie celowego
sabotowania pociągów (zmiana danych informatycznych, art. 267-268 KK)
oraz ewentualne naruszenia praw autorskich przez hakerów/SPS (na
zawiadomienie NEWAG SAu). Gromadzony jest materiał dowodowy, w tym
opinie biegłych; brak zarzutów na grudzień 2025.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) od grudnia 2023 roku
prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie możliwych praktyk
antykonkurencyjnych NEWAG SAu (ograniczanie serwisu do własnego
warsztatu). Wysyłano wezwania do wielu podmiotów, w tym NEWAG SAu; na
grudzień 2025 postępowanie nadal trwa, bez decyzji.

Dodatkowo NEWAG SA pozywał osoby publicznie krytykujące spółkę (np.
posłankę Paulinę Matysiak), ale w październiku 2025 Sąd Okręgowy w
Tarnowie odrzucił jeden z takich pozwów. Sprawa budzi dyskusje o prawie
do naprawy (right to repair), bezpieczeństwie kolei i SLAPP (pozwy
zastraszające krytyków). Na grudzień 2025 nie zapadły ostateczne
rozstrzygnięcia w kluczowych postępowaniach, a NEWAG SA utrzymuje
stanowisko o swojej niewinności.

Oczywiście każdy może się bawić w próby przełamania, a jak się włamie,
to poinformować samego zainteresowanego i to działanie zasługujące na
pochwałę, tylko na etapie włamywania się, jak go złapią, to bedzie mu
trochę trudno udowodnić, że chciał tylko sprawdzi. To coś, jak próba
ukręcenia kłódki w piwnicy i tłumaczenie się, że nie chciałeś się
włamać, a jedynie sprawdzić, czy sąsiad miał solidne zabezpieczenie.

--
(~) Robert Tomasik