W dniu 08.09.2022 o 02:12, Marcin Debowski pisze:
> On 2022-09-07, Kviat wrote:

>
>>> i większość się na to godziła.
>>
>> Taa... jasne... :)
>
> Na to się godziła, a nie z tym się godziła. Tu chodzi o świadomość
> istnienia czegoś niekorzystnego jako cześci zastanej rzeczywistości, a
> nie czy ktoś coś lubimy.

Więc przypomnę o czym piszemy, tak dla uporządkowania :)

"Jak zastosujesz kryteria moralnej oceny tamtych czasów to może wyjść na
to, że samo posiadanie niewolnika nie jest czymś co przesądzało o byciu
dobrym lub nie."

"Ale które kryteria moralne tamtych czasów mam przyjąć?
Kryteria niewolników, czy właścicieli tych niewolników?"

Ja rozumiem, że ugruntował się pogląd na temat niewolników w
starożytności na podstawie np. Arystotelesa (bo tego uczą w szkole).
Ale to, że Arystoteles uważał, że taka jest "natura", że jeden jest
człowiekiem wolnym, a inny niewolnikiem, że tak jest i już (i że nie był
odosobniony z takim poglądem), nie oznacza, że większość niewolników
miało takie hmmm... "dylematy" moralne.
Niewolnik chciał być wolny i raczej nie szukał na siłę usprawiedliwień
dla swojego losu w siłach natury, tocząc z sobą filozoficzne dysputy w
wolnej chwili po pracy w kopalni.
A już na pewno nie większość niewolników.

Większość niewolników, to nie byli niewolnicy w Rzymskiej stolicy,
noszący dzbanki na głowie, w ładnych sandałkach, czystych szatach i pod
opieką cyrulika fundowaną przez właściciela.
To byli nieliczni szczęśliwcy. A że takich głównie pokazuje się we
współczesnych filmach... no cóż...

>> A co ze źródłami, w których opisują bunty niewolników, co ze źródłami
>> które opisują nadawanie praw niewolnikom (ze strachu przed buntem
>> właśnie...) itp.?
>
> A te bunty to wybuchały bezwarunkowo w każdej co większej grupie
> niewolników,

Bezwarunkowo pewnie nie.
Ale nie bez powodu w np. Rzymie właściciele niewolników uważali, że
niewolnik nie powinien mieć wolnego czasu (albo jak najmniej).
Uważali tak, nie z powodów moralnych, czy filozoficznych "bo taka jest
natura" niewolnika, bo tak świat został urządzony i nic nie poradzisz,
tylko z powodów czysto pragmatycznych.
Niewolnicy w wolnym czasie się zrzeszali i... buntowali. Bo w grupie
łatwiej się zorganizować.

Aby mieć pretekst do niepozwalania na wolny czas, elita wymyślała sobie
takie "naturalne" usprawiedliwienia na uspokojenie sumienia (i część
pewnie rzeczywiście wierzyła w takie bzdury). A w rzeczywistości
zwyczajnie bali się buntów - doskonale zdawali sobie sprawę z tego co
się dzieje, szczególnie w okresach, gdzie w miastach zdarzało się, że
jest więcej niewolników niż ludzi tzw. wolnych.

> czy też tylko tam, gdzie sprzątaczka miała duże poczucie
> dysproporcji zarobków w stosunku do COE latyfundium gdzie pracowała?

Czyli w/g Ciebie niewolnicy się buntowali, bo za mało zarabiali, a nie
dlatego, bo chcieli odzyskać wolność?
Pewnie też... przynajmniej ci, którzy mieli możliwość zarobku.
Ale czy większość?
I czy rzeczywiście tym, którzy coś tam zarabiali faktycznie chodziło o
większe zarobki, czy może o możliwość samostanowienia o sobie?

W miastach niewolnicy mieli o niebo lepiej i lepsze warunki, niż
pozostali niewolnicy. To w pewnym sensie była elita niewolników,
ilościowo nieliczna w porównaniu z całą resztą. Więc skoro (niby)
uważali, ci niewolnicy, że niewolnictwo jest naturalne i moralne, że
taki jest porządek świata, to dlaczego się buntowali? Przecież w
porównaniu z całą rzeszą innych niewolników mieli jak w niebie...

>> Nie uważam, że granicą bycia dobrym jest brak otwartej agresji.
>
> Ale ja tak nie twierdzę. Co twierdzę, to że obecność otwartej agresji
> jest wskaźnikiem zła.
>
>> Wręcz fundamentalnie się z tym nie zgadzam. Nie uważam, że powstrzymanie
>> się przed opluciem geja w tramwaju czyni takiego człowieka dobrym.
>
> Jeśli się musisz powstrzymywać, to masz nasrane i tyle, ale ci ludzie
> nie muszą się powstrzymywać.

Ci, którzy nie muszą się powstrzymywać, nigdy w życiu nie zagłosowaliby
na pis, czy inne konfederacje...

Pozdrawiam
Piotr