W dniu 08.06.2025 o 09:05, Jacek pisze:
>> Pomysł utworzenia państwa żydowskiego pośrodku terenów palestyńskich
>> był poroniony od początku
> Poroniony w jakim sensie? Czy masz na myśli niewydolność gospodarczą bo
> brak surowców i wody? Bo radzą sobie znakomicie. Czy niewydolność
> polityczną? Można im pozazdrościć skuteczności. A może historyczny
> aspekt, bo Żydzi odzyskali swoje państwo na swoich etnicznych ziemiach
> po 2 tys. lat zaboru (tak jak Polska po 200), i od razu znaleźli się w
> nieprzyjaznym otoczeniu byłych zaborców (tak jak Polska) którzy z
> Izraelem już zdążyli prowadzić 3 a może i 4 wojny (tak jak międzywojenna
> Polska z byłymi zaborcami)? A odzyskać państwo po 2 czy 3 tys. lat to
> zbrodnia w przeciwieństwie do odzyskania go po 200?

Co do "terenem etnicznym", to wątpię, by pośród "wracających" do Izraela
pod koniec XIX wieku Żydów było wielu faktycznych potomków wypędzonych
2.000 lat wcześniej ludzi. Etniczni Żydzi byli kolorem skóry raczej
bardziej do arabów podobni, niż Europejczyków. Ja nie pisze zresztą
nigdzie o zbrodni.

Po za tym mniejszym problemem było odzyskanie państwa, a większym fakt,
że oni tam po prostu przyjechali. W wypadku Polski, może i pod zaborami
nie było jej, ale w tych terenach mieszkali Polacy. Na początku XIX
wieku, czyli około roku 1800, Żydzi stanowili bardzo niewielki odsetek
ludności na obszarze dzisiejszego państwa Izrael. Teren ten, wówczas
znany jako Palestyna, znajdował się pod panowaniem Imperium Osmańskiego.
Liczba ludności całkowitej tego regionu wynosiła wówczas około 275-300
tysięcy osób. Spośród nich Żydzi stanowili jedynie około 6-8 tysięcy, co
odpowiadało mniej niż 3% ogółu mieszkańców, a według niektórych
szacunków zaledwie około 2%.

Odsetek Żydów na terenie obecnego Izraela zaczął wyraźnie rosnąć pod
koniec XIX wieku, głównie za sprawą nowoczesnego ruchu syjonistycznego i
nasilającej się emigracji żydowskiej do Palestyny. Proces ten rozpoczął
się w latach 80. XIX wieku, kiedy to miała miejsce tzw. pierwsza alija --
fala migracji Żydów z Europy Wschodniej, zwłaszcza z terenów Imperium
Rosyjskiego. Bezpośrednim impulsem do tego ruchu były pogromy,
antysemityzm oraz ograniczenia prawne i społeczne, z jakimi spotykali
się Żydzi w Rosji i innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Jednocześnie pojawiła się nowa ideologia - syjonizm, zapoczątkowana
przez myślicieli takich jak Leon Pinsker i Theodor Herzl, która
postulowała powrót Żydów do ich historycznej ojczyzny i stworzenie tam
własnego państwa.

Kolejne fale aliji w XX wieku (szczególnie po I wojnie światowej)
jeszcze bardziej zwiększyły liczbę ludności żydowskiej w regionie. W
okresie mandatu brytyjskiego nad Palestyną (1917-1948) imigracja Żydów
była wspierana przez ruch syjonistyczny i różne organizacje żydowskie,
choć równocześnie napotykała na opór ze strony arabskiej ludności oraz
ograniczenia wprowadzone przez władze brytyjskie. Szczególny wzrost
liczby Żydów nastąpił w latach 30. XX wieku, kiedy to do Palestyny
zaczęli masowo przybywać uchodźcy z hitlerowskich Niemiec oraz innych
krajów europejskich ogarniętych rosnącym antysemityzmem.

W rezultacie, odsetek ludności żydowskiej na tych terenach
systematycznie rósł -- z kilku procent na początku XIX wieku do około 30%
w latach 30. XX wieku, a tuż przed proklamacją niepodległości Izraela w
1948 roku Żydzi stanowili już blisko 33% ogólnej populacji Palestyny.
Proces ten był wynikiem zarówno politycznych i ideologicznych dążeń
ruchu syjonistycznego, jak i dramatycznych okoliczności historycznych,
które zmuszały Żydów do szukania schronienia poza Europą.

Więc nie porównuj tego do rozbiorów. Na początku XX wieku, a zwłaszcza
po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę
niepodległości w 1918 roku, struktura narodowościowa na terenie
odrodzonego państwa polskiego była bardzo zróżnicowana, ale jednak
Polacy stanowili większość. Według spisu ludności z 1921 roku, Polacy
stanowili około 69-70% ogółu mieszkańców II Rzeczypospolitej. Pozostałą
część populacji stanowiły liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim
Ukraińcy (około 14%), Żydzi (około 8%), Białorusini (około 4%), Niemcy
(około 3%) oraz mniejsze grupy Litwinów, Czechów, Rosjan i Karaimów.

Zróżnicowanie etniczne było w dużej mierze wynikiem wielowiekowej
historii oraz wielokulturowego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej
Obojga Narodów. Duże skupiska ludności niepolskiej znajdowały się na
wschodnich kresach, w Galicji Wschodniej, Wołyniu i Polesiu, a także na
Śląsku, Pomorzu i w Wielkopolsce. Choć język polski i kultura polska
dominowały w administracji i systemie edukacji, państwo polskie musiało
zmagać się z wyzwaniami wynikającymi z obecności silnych tożsamości
narodowych wśród mniejszości. Zauważ, że odsetek Żydów w Polsce był
większy, niż na terenie Izraela - jeśli wziąć pod uwagę okres sprzed
pierwszej aliji.
--
(~) Robert Tomasik