W dniu 11.07.2025 o 01:56, A. Filip pisze:
>> Danych biometrycznych się nie pobiera?
> https://www.gov.pl/web/udsc/w-jaki-sposob-zlozyc-wni
osek-o-udzielenie-azylu

Jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. "Cudzoziemiec, który składa
wniosek o udzielenie _azylu_, przebywając na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jest obowiązany poddać się pobraniu odcisków linii papilarnych
i fotografowaniu. Jeżeli osoba przebywa za granicą, jest obowiązana
dołączyć do wniosku fotografię i po przybyciu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej w celu udziału w
postępowaniu w sprawie o udzielenie azylu lub w związku z udzieleniem
jej azylu - poddać się pobraniu odcisków linii papilarnych."

Nie każdy przybywa celem uzyskania azylu. Każda osoba ubiegająca się o
wizę krótkoterminową do strefy Schengen (typ C) co do zasady podlega
obowiązkowi daktyloskopii, czyli pobrania odcisków palców. Dane te są
wprowadzane do centralnego systemu VIS (Visa Information System),
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 767/2008 oraz przepisami Kodeksu
Wizowego (rozporządzenie 810/2009). System VIS służy do celów wizowych i
granicznych - dane biometryczne są wykorzystywane do weryfikacji
tożsamości przy przekraczaniu granicy, przy kolejnych wnioskach
wizowych, a _wyjątkowo_ także przez organy ścigania. Co istotne, dane te
_nie_ są rutynowo porównywane z bazami policyjnymi, takimi jak Eurodac
czy SIS, chyba że przewidują to specjalne przepisy i zachodzi wyjątkowa
sytuacja.

Dodatkowo różne kraje mają swoje ograniczenia. Niemiecki system
paszportowy pozwala na zapis odcisków palców, ale nie zakłada ich pełnej
identyfikacji w celu wykrywania duplikatów, chyba że są przesłanki
podejrzenia oszustwa. Federalny Trybunał Konstytucyjny w przeszłości
ograniczał zakres biometrycznych baz danych, uznając, że ich tworzenie
musi być proporcjonalne do celu. Niemieckie prawo dopuszcza porównywanie
biometrii, ale z wyjątkową ostrożnością. W Holandii w 2011 roku
zawieszono budowę ogólnokrajowej bazy danych biometrycznych obywateli
(zdjęcia twarzy i odciski), uznając ją za zbyt inwazyjną. Obecnie dane
biometryczne są zapisywane lokalnie w chipie dokumentu, a nie w
centralnym rejestrze. Nie chce mi się sprawdzać wszystkich krajów. Tu
pisze o tych, co po prostu wiem. To jeden z powodów, dla których
imigrantom nie wszystko jedno, w którym kraju się zarejestrują.

Osobna sprawa, to wydolność tego systemu w praktyce. To się zmieniało w
czasie. EURODAC (European Dactyloscopy System) to pierwszy wspólnotowy
system biometryczny Unii Europejskiej, uruchomiony 15 stycznia 2003
roku. Powstał jako narzędzie wspierające stosowanie konwencji
dublińskiej (a później rozporządzeń Dublin II i III), która ma na celu
ustalenie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie
wniosku o azyl. System umożliwia porównywanie odcisków palców osób
ubiegających się o _ochronę_ międzynarodową, migrantów zatrzymanych przy
nielegalnym przekroczeniu granicy oraz cudzoziemców przebywających
nielegalnie na terytorium UE.

Pierwsza wersja EURODAC działała w oparciu o centralną bazę danych oraz
bezpieczny kanał transmisji danych (TESTA), początkowo obejmując 15
państw członkowskich UE oraz trzy państwa stowarzyszone (Norwegię,
Islandię i Szwajcarię). W kolejnych latach system rozszerzano o nowe
kraje wstępujące do Unii, w tym Polskę w 2004 roku. Już w 2008 roku
liczba zarejestrowanych odcisków przekroczyła milion.

W 2013 roku w życie weszło rozporządzenie 603/2013, tzw. EURODAC II,
które umożliwiło dostęp do danych także organom ścigania i Europolowi w
przypadku poważnych przestępstw i aktów terrorystycznych. Oszustwo nie
jest poważnym przestępstwem :-)

Zdolność operacyjna EURODAC została jednak poddana największemu testowi
w latach 2015-2016, w czasie tzw. kryzysu migracyjnego. Wówczas w samym
tylko 2015 roku zarejestrowano ponad 800 tysięcy nowych rekordów, a
dzienne obciążenie systemu wzrosło kilkukrotnie. Mimo to system działał
stabilnie, choć w niektórych krajach członkowskich, takich jak Grecja
czy Włochy, odnotowano opóźnienia w rejestracji.

Od 2020 roku trwają intensywne prace nad kolejną wersją systemu -
EURODAC III - w ramach nowego Paktu o Migracji i Azylu. System _będzie_
również bardziej zintegrowany z innymi europejskimi bazami danych,
takimi jak VIS (system wizowy), SIS II (system informacji Schengen), EES
(system wjazdu/wyjazdu) czy ETIAS (system autoryzacji podróży).

Od momentu uruchomienia EURODAC zwiększał swoją wydolność wielokrotnie.
W 2010 roku system przetwarzał około tysiąca zapytań dziennie, w 2015 -
ponad 7000, a obecnie szacuje się jego zdolność na ponad 10 000 zapytań
dziennie. W ramach reformy _planuje_ się zwiększenie pojemności bazy do
ponad 100 milionów rekordów i obsługę danych w czasie rzeczywistym.
EURODAC, jako pierwszy system biometryczny UE, odegrał kluczową rolę w
koordynacji polityki migracyjnej i azylowej, a obecnie przygotowywany
jest do działania w warunkach jeszcze większego obciążenia i złożoności
operacyjnej.

Tak więc reasumując poprawia się, ale nie jest doskonale. Na terenie
Schengen mieszka sporo osób, które tu wjechały dawniej i są nadal. Nikt
ich nie weryfikuje obecnie, czy czasem nie mają duplikatów, bo to nie
tylko prawnie niedopuszczalne przetwarzanie danych, ale i raczej
technicznie niemożliwe. Oszacujmy. Jeśli odpowiedź w odniesieniu do
jednego weryfikowanego trwa około 5 sekund, to przy 100 milionach
planowanych rekordów wyszło mi, że sprawdzenie trwało by jakieś 6.000
lat. Sprawdzenie 800.000 wpływających wniosków rocznie jest chyba
technicznie możliwe na bieżąco.
--
(~) Robert Tomasik