Kara pieniężna za naruszenie porządku

Przeczytaj także: Nagana, upomnienie, kara pieniężna. Co warto wiedzieć o karach pracowniczych?

Stosowanie i wysokość kary pieniężnej

Za naruszenie obowiązków pracowniczych przepisy Kodeksu pracy przewidują kilka kar z odpowiedzialności porządkowej. Możliwość ich stosowania zależy jednak od charakteru przewinienia pracownika. Karę pieniężną pracodawca może nałożyć na pracownika za:

• nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych,
• opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
• stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości,
• spożywanie alkoholu w czasie pracy (art. 108 § 2 K.p.).

Wysokość kary pieniężnej za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności alimentacyjnych i niealimentacyjnych oraz zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi. Potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia pracownika nie wymaga jego pisemnej zgody.

Kwestia ustalania maksymalnej wysokości kary pieniężnej nie została określona w przepisach, dlatego oblicza się ją od wynagrodzenia pracownika przed oskładkowaniem i opodatkowaniem.

Zasady obliczania kary finansowej

Aby obliczyć jednodniowe wynagrodzenie pracownika dla celów określonych w art. 108 § 3 K.p., należy zastosować zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Tak stanowi § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia… Oznacza to, że trzeba ustalić miesięczne wynagrodzenie pracownika, uwzględniając poszczególne rodzaje składników w określony sposób. Stałe miesięczne składniki wynagrodzenia przyjmuje się w wysokości należnej w miesiącu nałożenia kary. Składniki za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc (tzw. zmienne miesięczne) wlicza się w średniej wysokości wypłaconej w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc ukarania pracownika. Natomiast składniki przysługujące za okresy dłuższe niż 1 miesiąc uwzględnia się w średniej wysokości wypłaconej w okresie 12 miesięcy poprzedzających zastosowanie kary pieniężnej. Dzieląc uzyskane w podany sposób miesięczne wynagrodzenie przez współczynnik urlopowy otrzymujemy stawkę jednodniowego wynagrodzenia pracownika.
Potrącenie kary z wynagrodzenia

Potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia pracownika odbywa się zgodnie z art. 87 K.p. Zatem z wynagrodzenia za pracę, po odliczeniach składkowo-podatkowych, odlicza się (jako czwarte w kolejności potrąceń) kary pieniężne przewidziane w art. 108 K.p. Przy czym przy tego rodzaju potrąceniach obowiązuje pozostawienie pracownikowi kwoty wolnej. W przypadku kary porządkowej wynosi ona 90% wynagrodzenia minimalnego po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne (oraz zdrowotne), a także zaliczki na podatek dochodowy (art. 871 § 1 pkt 3 K.p.). Ponadto obowiązuje też ograniczenie wynikające z art. 108 K.p., pozwalające potrącić kary pieniężne w łącznej wysokości nie wyższej niż 1/10 wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń na mocy tytułów wykonawczych i zaliczek pieniężnych.