Imprezy turystyczne: zmiana ceny a umowa

Przeczytaj także: Prawa konsumenta a obowiązki organizatora turystyki

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. 2004, Nr 223, poz. 2268 z późn. zm) organizator turystyki lub pośrednik turystyczny proponujący klientom imprezy turystyczne, udostępniając odpowiednie informacje pisemne, a w szczególności broszury, foldery lub katalogi, zobowiązany jest wskazać w sposób dokładny i zrozumiały cenę imprezy lub usługi turystycznej albo sposób jej ustalenia. Powinna być ona podana w sposób kompletny. Wyraźnie powinny być wskazane wszystkie usługi, które umowa obejmuje, w tym również cena usług tzw. fakultatywnych, o czym bardzo często się zapomina.

Z uwagi na to, iż coraz częściej umowy o imprezę turystyczną zawierane są z dużym wyprzedzeniem, istotna jest kwestia możliwości dokonywania zmian poszczególnych elementów umowy. Zgodnie z zasadą pacta sunt servanda każda ze stron umowy, co do zasady związana jest jej postanowieniami. Dotyczy to również ceny, stanowiącej niewątpliwie istotny element umowy.

Ustawa o usługach turystycznych w art. 17 przewiduje możliwość dokonania zmiany ceny – jej podwyższenia, jednakże tylko i wyłącznie gdy taka możliwość została wyraźnie przewidziana w umowie i pod warunkiem, że organizator udokumentuje wpływ na podwyższenie ceny jednej z następujących okoliczności:

1. wzrostu kosztów transportu,
2. wzrostu opłat urzędowych, podatków lub opłat należnych za takie usługi, jak lotniskowe, załadunkowe lub przeładunkowe w portach morskich i lotniczych,
3. wzrostu kursów walut.

Dodatkowo oprócz enumeratywnego wskazania przyczyn umożliwiających organizatorowi lub pośrednikowi turystycznemu podwyższenie określonej w umowie ceny imprezy turystycznej, ustawodawca wprowadził także ograniczenie czasowe, zgodnie z którym bez względu na zaistniałe okoliczności na 20 dni przed datą wyjazdu cena nie może ulec zmianie. Niewątpliwie taki zapis skutkuje tym, że zmiana może nastąpić najpóźniej na 21 dni przed datą wyjazdu. Art. 17 ustawy o usługach turystycznych stanowi wyjątek od zasady niezmienności postanowień umowy i w związku z tym nie może być interpretowany w sposób rozszerzający.

W przypadku zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek organizator turystyki lub pośrednik turystyczny zamierzający podwyższyć cenę imprezy turystycznej powinien niezwłocznie powiadomić o tym klienta, jednocześnie przedstawiając szczegółowe udokumentowanie - wyliczenie uprawniające go do dokonania takiej zmiany. W przeciwnym razie klient będzie mógł skutecznie odmówić dokonania dopłaty. Ponadto klient w takiej sytuacji w zależności od podjętej przez siebie decyzji będzie mógł przyjąć proponowaną zmianę – podwyższenie ceny bądź też na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o usługach turystycznych skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy za natychmiastowym zwrotem całej wpłaconej sumy bez obowiązku zapłaty kary umownej, z uwagi na zmianę istotnego warunku umowy.