Za co i jaka kara dla pracownika?

Przeczytaj także: Kara dla pracownika: jakie terminy?

Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i dotychczasowy stosunek do pracy pracownika.
Nieprzestrzeganie przez pracownika swoich obowiązków umożliwia pracodawcy nałożenie kary dyscyplinarnej, wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy o pracę. Decyzja w tej sprawie należy wyłącznie do pracodawcy.

Pracodawca może również wymierzyć karę pieniężną za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy. Jednakże nie ma prawa obciążyć pracownika karą pieniężną za zwykłe, błędne wypełnianie obowiązków pracowniczych.

Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 108 ).

O zastosowanej karze pracodawca ma obowiązek poinformowania pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika uchybienia. Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od daty zawiadomienia o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.

Zgodnie z kodeksem pracy kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, to bieg dwutygodniowego terminu przewidzianego w art. 109 §1 nie rozpoczyna się, a ulega odroczeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

Pracownik ma możliwość dokonania wyboru czy chce usprawiedliwić się ustnie czy też w formie pisemnej. Gdyby jednak pracownik mimo usprawiedliwienia ustnego wybrał też formę pisemną wyjaśnienia, pracodawca musi wyrazić aprobatę, zanim nałoży karę na pracownika.

Pracownik może w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw, jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, przy czym o jego uwzględnieniu bądź odrzuceniu decyduje pracodawca. Ma on na to 14 dni. Jeżeli w tym czasie nie zostanie on uwzględniony, uznaje się, że sprzeciw został przez pracodawcę uwzględniony (art. 112. § 1). Także w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia pracownika o odrzuceniu sprzeciwu przez pracodawcę, może on wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary. Gdyby sąd pracy uwzględnił sprzeciw wobec zastosowanej kary pieniężnej lub unieważnił karę, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.