PIP nie skontroluje pracy na czarno?

Przeczytaj także: Wyższe kary dla pracodawców

Obecnie uprawnienie kontrolowania osób fizycznych pod kątem legalności zatrudnienia będzie miała jedynie służba celna. Organ ten będzie mógł jednak przeprowadzać kontrole tylko pod kątem zatrudniania obcokrajowców. Nowa ustawa o PIP znowelizowała bowiem także przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 z późn. zm.). Funkcjonariusze Służby Celnej mogą kontrolować legalność zatrudnienia cudzoziemców nie tylko przez pracodawców lub przez przedsiębiorców, ale także w innych instytucjach i przez osoby fizyczne, które nikogo nie zatrudniają.
Służba Celna, w zakresie wykonywania kontroli, współdziała z organami administracji publicznej, a w szczególności ze Strażą Graniczną, Policją, Państwową Inspekcją Pracy, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, urzędami kontroli skarbowej oraz związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców (art. 6zt. ust. 1 znowelizowanej ustawy o służbie celnej)

Funkcjonariusze celni w celu przeprowadzenia kontroli mogą wykonywać czynności wstępne polegające na ustaleniu nazwy jednostki podlegającej kontroli, okresu kontroli oraz faktu przeprowadzania kontroli w jednostce podlegającej kontroli przez inny organ kontrolny. Wykonując inspekcje funkcjonariusze są w obowiązku do okazania kontrolowanej jednostce legitymacji służbowej (artykuł 6zp. ust.1 znowelizowanej ustawy o służbie celnej).

Funkcjonariusze celni po zakończeniu czynności wstępnych przeprowadzają kontrolę ( art. 6zo ust. 1 znowelizowanej ustawy o służbie celnej), lub w przypadku stwierdzenia przeprowadzania kontroli przez inny organ odstępują od kontroli. W tym przypadku kontrola może być przeprowadzona w terminie ustalonym z instytucją podlegającą kontroli.

Nowelizacja ustawy o służbie celnej umożliwia tym służbom bez wcześniejszego powiadamiania skontrolować np. zatrudnianą pomoc domową lub robotników budowlanych ze Wschodu.

Wszystkie Państwa Unii Europejskiej odrębnie kształtują kwestie legalnego zatrudnienia. We Francji nielegalna praca grozi sankcjami m.in. kara więzienia do lat trzech i grzywna od 4,5 tys. euro (jeśli pracodawcą była osoba fizyczna) lub 22,5 tys. euro (w przypadku osób prawnych) za każdego pracownika, zakaz wykonywania działalności gospodarczej, zajęcie materiałów powstałych w wyniku nielegalnej pracy. W Hiszpanii pracodawcy grozi grzywna od 6 tys. do 60 tys. euro, a w Wielkiej Brytanii do 5 tys. funtów za każdego pracownika. W Austrii grzywna wynosi od 1 do 25 tys. euro. Uzależnione jest to od liczby zatrudnionych pracowników nielegalnie oraz od tego, czy pracodawca łamie przepisy dotyczące legalności zatrudnienia po raz pierwszy.