Do rozwiązania umowy o pracę dochodzi z różnych przyczyn. Oto niektóre powody rozwiązania umowy w zależności od rodzaju umowy o pracę. Umowa może ulec rozwiązaniu:

• wraz z upływem czasu, na który była zawarta (umowa na czas określony),
• z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta (umowa o wykonanie danej pracy),
• na mocy porozumienia stron, czyli za obopólną zgodą pracodawcy i pracownika (wszystkie rodzaje umów),
• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (wszystkie rodzaje umów),
• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (wszystkie rodzaje umów pod pewnymi warunkami).

Do rozwiązania umowy o pracę na okres próbny dochodzi po upływie okresu, na jaki została zawarta. Może ona zostać rozwiązana za wypowiedzeniem także przed upływem tego okresu.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia powinno mieć formę pisemną i zawierać przyczynę takiego stanu rzeczy, podstawę prawną, a także pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu.

Z winy pracownika

Jako pracodawca masz prawo rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika, jeśli pracownik:

• poważnie naruszył podstawowe obowiązki pracownicze,
• popełnił przestępstwo, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na zajmowanym stanowisku (przestępstwo musi być albo oczywiste, albo stwierdzone prawomocnym wyrokiem),
• z własnej winy utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Po uzyskaniu wiadomości o przewinieniu pracownika pracodawca ma miesiąc czasu na rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Przed podjęciem decyzji należy powiadomić o sprawie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, która ma prawo wyrazić swoje stanowisko w tej sprawie. Oczywiście dotyczy to tylko tych przedsiębiorstw, w których istnieją organizacje związkowe.

Długotrwała choroba

Umowę można rozwiązać bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku gdy pracownik od dłuższego czasu choruje. I tak, umowę można wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym, gdy niezdolność pracownika do pracy na skutek choroby trwa:

• dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był wcześniej zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
• dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia oraz zasiłku oraz pobierania zasiłku rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był wcześniej zatrudniony co najmniej 6 miesięcy.

Przykładowo, jeśli pracował 7 miesięcy, a potem 7 miesięcy był na zwolnieniu, to po upływie tego okresu może być zwolniony bez wypowiedzenia. To samo ma zastosowanie w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

Umowę można rozwiązać bez zachowania okresu wypowiedzenia także w sytuacji, gdy pracownik z powodów innych niż wyżej wymienione nie pojawił się w pracy przez okres dłuższy niż 1 miesiąc.

Jeśli w ciągu 6 miesięcy od chwili rozwiązania umowy pracownik zgłosi chęć powrotu do pracy, motywując to ustaniem przyczyn, które spowodowały jego zwolnienie, powinieneś, o ile to możliwe, go zatrudnić.

Ograniczenia

Nie wolno rozwiązać umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, jeśli pracownik jest nieobecny w pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem i pobiera z tego tytułu zasiłek lub – w przypadku, gdy sam choruje na chorobę zakaźną – wynagrodzenie i zasiłek.