eGospodarka.pl

eGospodarka.plPrawoAkty prawneProjekty ustaw › Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

projekt dotyczy wprowadzenia rozwiązań ułatwiających godzenie życia rodzinnego z życiem zawodowym, w szczególności uproszczenie i uelastycznienie systemu urlopów związanych z opieką nad dziećmi, ułatwienie korzystania z elastycznych form czasu pracy ze względu na obowiązki rodzinne oraz ukształtowanie innych uprawnień związanych z rodzicielstwem w sposób bardziej dostosowany do potrzeb pracowników-rodziców i równocześnie uwzględniający interesy pracodawców

  • Kadencja sejmu: 7
  • Nr druku: 3288
  • Data wpłynięcia: 2015-03-30
  • Uchwalenie: Projekt uchwalony
  • tytuł: Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw
  • data uchwalenia: 2015-07-24
  • adres publikacyjny: Dz.U. poz. 1268

3288



„Zatrudnienie przyjazne rodzinie – postawy pracodawców”, zorganizowanej przez Instytut
Polityki i Spraw Socjalnych, zdarzają się przypadki korzystania z przerw na karmienie piersią
nawet dzieci 7-letnich.
W tej sytuacji zasadne wydaje się dodanie w art. 187 Kodeksu pracy § 3,
określającego maksymalny wiek dziecka uprawniający do korzystania z przerwy na karmienie
(nie później niż do ukończenia przez dziecko 2 lat). Jednocześnie, aby uwzględnić ewentualne
przypadki, gdy karmienie dziecka piersią powyżej tego wieku wynika z zaleceń lekarskich,
w dodawanym § 4 wskazano, iż w przypadku ukończenia przez dziecko 2 roku życia,
warunkiem korzystania z przerw na karmienie jest przedstawienie pracodawcy zaświadczenia
lekarskiego potwierdzającego karmienie.


16) art. 1 pkt 24 projektu ustawy (art. 188 Kodeksu pracy)

Stosownie do art. 188 Kodeksu pracy, pracownikowi wychowującemu przynajmniej
jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od
pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Jeżeli oboje rodzice lub
opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnienia tego może korzystać jedno z nich
(art. 1891 Kodeksu pracy).
Aktualnie zwolnienie przysługuje w wymiarze 2 dni w roku kalendarzowym,
niezależnie od liczby dzieci pozostających na wychowaniu, i zasadniczo nie może być
wykorzystane w wymiarze godzinowym.

Z uwagi na fakt, iż wielokrotnie zdarzają się sytuacje (wizyty lekarskie, szczepienia,
zebrania szkolne) powodujące konieczność zwolnienia się z pracy na 2-3 godziny, bez
potrzeby wykorzystywania całodziennego zwolnienia na dziecko, proponuje się
zracjonalizowanie kształtu tego zwolnienia, poprzez wprowadzenie możliwości
wykorzystania go w wymiarze godzinowym, co znacznie bardziej odpowiada celowi
korzystania ze zwolnienia na dziecko, jakim jest załatwienie spraw związanych z jego
wychowywaniem. Taki sposób rozliczania zwolnienia byłby wprowadzany na poziomie
zakładu pracy, w oparciu o porozumienie zawierane przez pracodawcę i zakładową
organizacją związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa
organizacja związkowa – przez te organizacje. W przypadku nieuzgodnienia wspólnego
stanowiska ze wszystkimi organizacjami, pracodawca uzgadniałby treść porozumienia
z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy.
Z kolei w sytuacji gdy u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe,
możliwość i warunki wykorzystywania zwolnienia w wymiarze godzinowym byłyby ustalane
w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i przedstawicielami pracowników,
wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy.

W projekcie ustawą zmienia się następujące ustawy:
1) ustawę z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela;
2) ustawę z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;
3) ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;
40



4) ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej;
5) ustawę z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby
Więziennej oraz ich rodzin;
6) ustawę z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla
pracowników jednostek sfery budżetowej;
7) ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
8) ustawę z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
9) ustawę z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu;
10) ustawę z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji
Wywiadu;
11) ustawę z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników;
12) ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;
13) ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;
14) ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym;
15) ustawę z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu
Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego;
16) ustawę z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym;
17) ustawę z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie
niewypłacalności pracodawcy;
18) ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej;
19) ustawę z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej;
20) ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki;
21) ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk;
22) ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki;
23) ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej
w zakresie równego traktowania.

Ww. zmiany, z wyłączeniem zmian wprowadzonych w ustawie zasiłkowej oraz
ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, stanowią konsekwencję włączenia
dodatkowego urlopu macierzyńskiego do urlopu rodzicielskiego.


Z uwagi na ścisłe powiązanie przepisów dotyczących zasiłku macierzyńskiego
z przewidzianym w Kodeksie pracy prawem do urlopu macierzyńskiego oraz urlopu
rodzicielskiego, zmiany zaproponowane w ustawie zasiłkowej stanowią w dużej mierze
odzwierciedlenie zmian wprowadzonych w Kodeksie pracy, od strony uprawnień do zasiłku
macierzyńskiego.
41




W związku z tym, w projektowanym art. 29 ustawy zasiłkowej, któremu z uwagi na
potrzebę uporządkowania i dostosowania do struktury przyjętej w projektowanym art. 180
Kodeksu pracy nadano nowe brzmienie, uregulowano kolejno:
1) wymiar i warunki nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego (ust. 1 i 2) – przepisy te
stanowią powtórzenie obecnego art. 29 ust. 1 i 2 ustawy zasiłkowej;
2) prawo ubezpieczonego-ojcu dziecka do zasiłku macierzyńskiego, w przypadku rezygnacji
przez ubezpieczoną-matkę dziecka z pobierania zasiłku, po wykorzystaniu przez nią tego
zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie (ust. 3) – w porównaniu z obecną
regulacją, doprecyzowano, że ww. 14 tygodni zasiłku, po wykorzystaniu których matka
może zrezygnować z jego pobierania, powinno przypadać po porodzie, co pozwoli
zapewnić spójność z regulacją kodeksową;
3) prawo ubezpieczonego-ojcu dziecka albo ubezpieczonego-innemu członka najbliższej
rodziny, do zasiłku macierzyńskiego, w przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną-matkę
dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z
pobierania tego zasiłku, po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8
tygodni po porodzie (ust. 4) – obecnie ustawa zasiłkowa nie normuje takiej sytuacji;
4) prawo ubezpieczonego-ojca dziecka albo innego ubezpieczonego członka najbliższej
rodziny do zasiłku macierzyńskiego za okres, w którym ubezpieczona-matka dziecka
przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego
działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, ze
względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad
dzieckiem (ust. 5) – dotychczas ustawa zasiłkowa nie regulowała takiej sytuacji, mimo
tego, iż była ona przewidziana w art. 180 Kodeksu pracy;
5) prawo ubezpieczonego-ojca dziecka albo innego ubezpieczonego członka najbliższej
rodziny do zasiłku macierzyńskiego w przypadku zgonu ubezpieczonej-matki dziecka
albo porzucenia przez nią dziecka, z zastrzeżeniem, że w sytuacji porzucenia dziecka
zasiłek macierzyński przysługuje za okres przypadający po dniu porzucenia dziecka, nie
wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez ubezpieczoną-matkę dziecka co najmniej
8 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie (ust. 6) – obecny art. 29 ust. 4 przewiduje
przyznanie w takim przypadku prawa do zasiłku macierzyńskiego, jednak nie zawiera
wymogu dotyczącego wykorzystania przez ubezpieczoną-matkę dziecka zasiłku
macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, co jest konieczne z uwagi
na cel zasiłku macierzyńskiego w tych pierwszych tygodniach po porodzie,
6) odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ust. 3-6 do sytuacji, gdy matka
dziecka korzysta z prawa do urlopu macierzyńskiego na podstawie przepisów odrębnych
(ust. 7),
7) prawo ubezpieczonego-ojca dziecka albo innego ubezpieczonego członka najbliższej
rodziny do zasiłku macierzyńskiego za okres przypadający po dniu zgonu matki dziecka
nie objętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
porzucenia dziecka przez matkę nie objętą tym ubezpieczeniem albo niemożności
sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nie objętą tym ubezpieczeniem,
legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji (ust. 8) –
dotychczas ustawa zasiłkowa nie zawierała takiej regulacji,
42



8) prawo ubezpieczonego-ojca dziecka do zasiłku macierzyńskiego w przypadku podjęcia
przez matkę dziecka, nie posiadającą tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym
w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa
pełnego wymiaru czasu pracy, w czasie trwania tego zatrudnienia (ust. 9) – obecnie
ustawa zasiłkowa nie zawiera takiej regulacji.

Podkreślenia wymaga, że w ww. sytuacjach każdorazowo warunkiem uzyskania przez
ubezpieczonego-ojca dziecka albo innego ubezpieczonego członka najbliższej rodziny prawa
do zasiłku macierzyńskiego będzie nabycie prawa do urlopu macierzyńskiego (pracownik)
lub przerwanie działalności zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem
(ubezpieczony inny niż pracownik).

W związku ze znacznym rozszerzeniem zakresu art. 29 ustawy zasiłkowej, do art. 29a
przeniesiono regulacje zawarte w dotychczasowym ust. 5-6 art. 29 tej ustawy, dostosowując
je do projektowanego stanu prawnego, i zastępując w ten sposób dotychczasowe brzmienie
art. 29a, będące powieleniem normy zawartej w art. 29 ust. 5 i 6. Ponadto w przepisie tym
dodano regulację uprawniającą ubezpieczonych rodziców dziecka do jednoczesnego
korzystania z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego.

Nowowprowadzony art. 30a ustawy zasiłkowej stanowi odpowiednik art. 1791
Kodeksu pracy i dotyczy złożenia przez ubezpieczoną-matkę dziecka, nie później niż 21 dni
po porodzie, pisemnego wniosku o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres
odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze oraz możliwości
dzielenia się korzystaniem z tego zasiłku z ubezpieczonym-ojcem dziecka. Analogiczna
regulacja została sformułowana również do ubezpieczonego, będącego rodzicem adopcyjnym.

Art. 31 ustawy zasiłkowej reguluje natomiast kwestie związane z wysokością zasiłku
i utrzymuje w tym zakresie obecne status quo. Konieczność zmiany brzmienia tego przepisu
jest konsekwencją połączenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego z urlopem rodzicielskim.

Zmiana art. 32 ustawy zasiłkowej wynika z przyznania ubezpieczonemu-ojcu dziecka
oraz innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny prawa do zasiłku
macierzyńskiego w przypadku porzucenia dziecka przez ubezpieczoną-matkę dziecka,
dopiero po wykorzystaniu przez nią po porodzie co najmniej 8 tygodni zasiłku
macierzyńskiego. W tej sytuacji, w celu zapewnienia dziecku właściwej opieki, konieczne jest
uprawnienie ubezpieczonego do zasiłku opiekuńczego.

Ostatnia ze zmian wprowadzonych w ustawie zasiłkowej jest konsekwencją zmiany
odesłania do przepisu Kodeksu pracy.

Przechodząc natomiast do zmiany wprowadzonej w art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia
13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z
43



przyczyn niedotyczących pracowników, wskazać należy, że ma ona na celu objęcie ochroną
pracowników korzystających z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
projektowanego urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Obecnie ochronę tych
pracowników można wywodzić jedynie z wykładni funkcjonalnej tego przepisu oraz
stanowiska Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej i Państwowej Inspekcji Pracy.



Art. 26-31 projektu ustawy zawierają regulacje o charakterze przejściowym.



W myśl projektowanego art. 26, pracodawcy, w terminie trzech miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, poinformują pracowników zatrudnionych przed dniem wejścia
w życie ustawy, w sposób przyjęty u tych pracodawców, o uprawnieniach związanych
obowiązkami rodzinnymi, w tym z rodzicielstwem, wynikających z przepisów prawa pracy,
w tym przepisów wewnątrzzakładowych. W ten sposób nałożony dodawanym art. 941
obowiązek informacyjny zostanie wypełniony w stosunku do tych pracowników, którzy byli
zatrudnieni u danego pracodawcy w dacie wejścia w życie ustawy. W odniesieniu do
pracowników zatrudnianych po tej dacie będzie on natomiast realizowany na bieżąco.


Podkreślenia wymaga, że zamysłem projektodawcy było nieumieszczenie w projekcie
ustawy przepisu przejściowego dotyczącego trybu rozpatrzenia złożonych przed dniem
wejścia w życie ustawy wniosków o zmniejszenie wymiaru czasu pracy, pracy
w zmniejszonym wymiarze czasu pracy, według indywidualnego rozkładu czasu pracy,
w tzw. ruchomym czasie pracy oraz stosowania skróconego tygodnia pracy, uzasadnionych
względami rodzinnymi. Tym samym w przypadku podejmowania przez pracodawcę decyzji
w tych sprawach będzie on stosował przepisy nowe.

W odniesieniu natomiast do urlopu rodzicielskiego oraz urlopu wychowawczego
przewidziano, że:
1) do pracowników korzystających w dniu wejścia w życie ustawy z dodatkowego urlopu
macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo
urlopu rodzicielskiego stosuje się przepisy dotychczasowe
2) do pracowników korzystających w dniu wejścia w życie ustawy z urlopów
wychowawczych stosuje się przepisy dotychczasowe, jednak w przypadku, gdy urlop jest
wykorzystywany w częściach, przepisy dotychczasowe stosuje się wyłącznie do tej części
urlopu wychowawczego, w trakcie korzystania z której weszła w życie ustawa.
Ww. regulacje przejściowe będą odpowiednio stosowane odo policjanta, strażaka,
żołnierza zawodowego oraz funkcjonariusza: Straży Granicznej, Służby Więziennej, Biura
Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu
Wojskowego i Służby Celnej, korzystających w dniu wejścia w życie ustawy z dodatkowego
urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo
urlopu rodzicielskiego.

W celu utrzymania dotychczasowego status quo, proponuje się również, aby okresy
dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego, które mają wpływ na uprawnienia lub obowiązki pracownicze, podlegały
44

strony : 1 ... 10 ... 15 . [ 16 ] . 17

Dokumenty związane z tym projektem:



Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Akty prawne

Rok NR Pozycja

Najnowsze akty prawne

Dziennik Ustaw z 2017 r. pozycja:
1900, 1899, 1898, 1897, 1896, 1895, 1894, 1893, 1892

Monitor Polski z 2017 r. pozycja:
938, 937, 936, 935, 934, 933, 932, 931, 930

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo: