eGospodarka.pl

eGospodarka.plPrawoPrawo administracyjne › Jak ograniczyć negatywne skutki wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków?

Jak ograniczyć negatywne skutki wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków?

2021-04-01 10:06

Jak ograniczyć negatywne skutki wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków?

Jak ograniczyć negatywne skutki wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków? © pixabay.com

Wpisanie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków oznacza dla właściciela szereg ograniczeń, w tym także prawa własności. Przeniesienie postępowania na grunt przepisów procedury administracyjnej tworzy szansę zachowania podstawowych standardów ochronnych dla właścicieli nieruchomości ujętych w gminnej ewidencji zabytków.

Przeczytaj także: Czy zalecenia konserwatora chronią interesy właściciela nieruchomości zabytkowych?

Ewidencja zabytków jako spis inwentaryzacyjny obiektów zabytkowych występujących na danym terenie pojawiła się w polskim porządku prawnym jeszcze w okresie przedwojennym. Miała jasno wyznaczone funkcje, a jej charakter prawny nie budził wątpliwości i sporów. W aktualnym kształcie, ewidencja zabytków została wprowadzona przepisami ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (UOZ). Niestety, kolejne zmiany przepisów UOZ doprowadziły do sytuacji, w której w której praktyczne skutki wciągnięcia nieruchomości do ewidencji zabytków zostały zrównane ze skutkami wpisania nieruchomości do rejestru zabytków. Źródłem problem jest, że wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków, w przeciwieństwie do wpisania nieruchomości w rejestrze zabytków toczy się poza procedurami administracyjnymi wynikającymi z KPA.

W konsekwencji właściciel nieruchomości objętej wpisem do ewidencji został pozbawiony podstawowych narzędzi zabezpieczających jego interesy prawne w toku postępowania, którego efektem jest wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków, co w konsekwencji ogranicza jego prawo własności.

Problemy wynikające z postępowania poza procedurą administracyjną


Postępowanie o wpisanie do ewidencji zabytków toczy się bez udziału stron, gdyż decyzja prezydenta (burmistrza, wojewody) ma postać zarządzenia, a nie decyzji administracyjnej. W konsekwencji, ta ważna z punktu widzenia interesów właściciela nieruchomości procedura, nie toczy się zgodnie z zasadami określonymi w KPA, których zasadnicza część ma funkcję ochronną z punktu widzenia interesów prawnych stron postępowania administracyjnego. W praktyce właściciele nieruchomości nie są informowani, że wszczęte zostało i toczy się postępowanie, którego skutkiem może być wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków. Zdarzają się także sytuacje, kiedy inwestorzy legitymujący się wcześniej wydaną decyzją ustalającą warunki zabudowy dowiadują się o późniejszym wpisie do ewidencji zabytków dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę. Może to zburzyć przyjętą koncepcję projektu budowlanego, która może pozostawać w sprzeczności z wymaganiami ochrony konserwatorskiej oczekiwanymi przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.

fot. pixabay.com

Jak ograniczyć negatywne skutki wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków?

Przeniesienie postępowania na grunt przepisów procedury administracyjnej tworzy szansę zachowania podstawowych standardów ochronnych dla właścicieli nieruchomości ujętych w gminnej ewidencji zabytków.


Poza tym zarządzenie organu administracji o ujawnieniu w ewidencji karty adresowej nieruchomości nie może być przedmiotem zaskarżenia przez właściciela nieruchomości w administracyjnym toku postępowania ani sądu administracyjnego.

Jak skutecznie zwalczać skutki nieuzasadnionego lub wadliwego wpisu w gminnej ewidencji zabytków?


Istnieją trzy drogi postępowania w takich sprawach.

Pierwsza - w przypadku uznania przez właściciela nieruchomości, iż nie posiada ona cech zabytku w rozumieniu przepisów UOZ i nie spełnia warunków zabytku, można wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą o stwierdzenie nieważności zarządzenia w tej części, która dotyczy jego nieruchomości.

Druga – to wystąpienie przez właściciela nieruchomości z wnioskiem o skreślenie z gminnej ewidencji zabytków nieruchomości z uzasadnioną dowodami argumentacją, że doszło do ujawnienia w gminnej ewidencji obiektów, które nie są zabytkami gdyż nie posiadały w dacie wpisu wartości zabytkowej lub wartość tą utraciły.

Trzecia - pojawia się w procedurze uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy lub w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W obu przypadkach organy administracji mogą podjąć decyzje administracyjne po uprzednim uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienie oznacza wtedy konieczność uzyskania akceptacja wojewódzkiego konserwatora zabytków dla wnioskowanych warunków zabudowy nieruchomości lub zakresu planowanych prac budowlanych.

Procedura uzgodnieniowa prowadzona jest przez konserwatora zabytków w trybie wyznaczonym ramami przepisu art.106 KPA. Oznacza to, że organ administracji, w tym przypadku konserwator zabytków musi przeprowadzić postępowanie administracyjne z zachowaniem jego reguł. Organ będzie musiał przeprowadzić postępowanie dowodowe, w którym będzie musiał wykazać walory zabytkowe nieruchomości, zaś właściciel, mający pełną inicjatywę dowodową będzie mógł podjąć merytoryczną polemikę z konserwatorem zabytków. Należy pamiętać, że w postępowaniu administracyjnym dowodem może być wszystko to co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. W tym opinie niezależnych ekspertów z zakresu ochrony zabytków.

Wydaje się, że dopiero przeniesienie postępowania na grunt przepisów procedury administracyjnej w toku postępowania uzgodnieniowego zapewnić może zachowanie podstawowych standardów ochronnych dla właścicieli nieruchomości ujętych w gminnej ewidencji zabytków.

Mirosław Narolski, adwokat, wspólnik w

Przeczytaj także


Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ

Komentarze (0)

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

bezpłatny program PIT 2020

Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Wpisz nazwę miasta, dla którego chcesz znaleźć jednostkę ZUS.

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo: