Gdy kanar złapie cudzoziemca bez biletu, turystę, to jak go ścigają aby
zapłacił jeśli da swoje dane osobowe?
1) jesli to obywatel UE
2) jeśli to obywatel Indii, bez polskiego PESEL

do góry

W dniu 2025-07-25 o 13:37, Monika Głowacka pisze:
> Gdy kanar złapie cudzoziemca bez biletu, turystę, to jak go ścigają aby
> zapłacił jeśli da swoje dane osobowe?
> 1) jesli to obywatel UE
> 2) jeśli to obywatel Indii, bez polskiego PESEL

Ciekawe czy przewoźnikom się chce prowadzić te procedury.

Interesująca jest odpowiedź Gemini w tej kwestii:
Jeśli "kanar" (kontroler biletów) złapie cudzoziemca bez biletu w Polsce
i turysta poda swoje dane osobowe, sposób ścigania zapłaty będzie się
różnić w zależności od obywatelstwa:

Ogólne zasady dotyczące niezapłaconych opłat za przejazd (mandatów):
Opłata dodatkowa: Kontroler wystawia wezwanie do zapłaty (potocznie
"mandat") za brak ważnego biletu. Wysokość opłaty dodatkowej różni się w
zależności od miasta i przewoźnika, ale zazwyczaj jest to kilkaset złotych.

Termin płatności: Zazwyczaj przewoźnik oferuje obniżoną kwotę, jeśli
opłata zostanie uiszczona w ciągu 7 dni. Po tym terminie obowiązuje
pełna kwota.

Przedawnienie: Roszczenia z tytułu niezapłaconych opłat dodatkowych
przedawniają się z upływem roku od dnia wymagalności zapłaty (czyli
upływu terminu płatności). Jednak bieg przedawnienia może zostać
zawieszony, np. w przypadku wezwania do zapłaty lub skierowania sprawy
do sądu.

Dalsze kroki: Jeśli opłata nie zostanie uiszczona, przewoźnik może:
Wysyłać ponaglenia.

Skierować sprawę do windykacji (firmy windykacyjnej).

Skierować sprawę na drogę sądową. Po uzyskaniu prawomocnego wyroku
sądowego, może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne przez komornika.

Przekazać dane dłużnika do biur informacji gospodarczej (BIG, KRD), co
może utrudnić dłużnikowi uzyskanie kredytu czy innych usług w przyszłości.

1) Jeśli to obywatel UE:

W przypadku obywatela UE, mechanizmy dochodzenia należności są bardziej
ułatwione dzięki przepisom unijnym, takim jak Europejski Nakaz Zapłaty
(ENZ).

Europejski Nakaz Zapłaty: Jest to uproszczone postępowanie sądowe w
przypadku transgranicznych roszczeń pieniężnych o bezspornym
charakterze. Jeśli polski przewoźnik złoży pozew o wydanie ENZ i sąd go
wyda, a turysta nie wniesie sprzeciwu w wyznaczonym terminie (30 dni od
doręczenia nakazu), to ENZ staje się wykonalny we wszystkich państwach
członkowskich UE (z wyjątkiem Danii i Wielkiej Brytanii, które nie
wdrożyły tej procedury).

Egzekucja: Po uzyskaniu wykonalnego ENZ, polski przewoźnik może zwrócić
się do odpowiednich organów egzekucyjnych (np. komornika) w kraju
zamieszkania turysty, aby wyegzekwowały należność. Cały proces jest
usprawniony, ponieważ ENZ jest uznawany bezpośrednio, bez potrzeby
dodatkowych procedur uznawania orzeczenia w danym kraju.

Skutki: Niezapłacony dług może prowadzić do egzekucji komorniczej w
kraju zamieszkania turysty, a także do naliczania odsetek i obciążenia
kosztami postępowania sądowego i egzekucyjnego.

2) Jeśli to obywatel Indii, bez polskiego PESEL:

W przypadku obywatela spoza UE, sytuacja jest bardziej skomplikowana ze
względu na brak unijnych mechanizmów transgranicznej egzekucji należności.

Brak PESELu: Brak polskiego numeru PESEL nie jest przeszkodą w
wystawieniu wezwania do zapłaty, o ile kontroler uzyska inne dane
identyfikacyjne (imię, nazwisko, data urodzenia, adres zamieszkania,
numer paszportu).

Postępowanie sądowe w Polsce: Przewoźnik może oczywiście skierować
sprawę do polskiego sądu i uzyskać wyrok.

Egzekucja za granicą (Indie): Głównym wyzwaniem jest egzekucja
prawomocnego polskiego wyroku w Indiach. Polska i Indie mają umowy o
współpracy prawnej, ale dotyczą one głównie spraw karnych i unikania
podwójnego opodatkowania. Brak jest powszechnie stosowanej, dwustronnej
umowy o wzajemnym uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach
cywilnych i handlowych, która by w prosty sposób umożliwiała egzekucję
polskiego wyroku w Indiach.

Proces egzekucji w Indiach (hipotetyczny): Aby wyegzekwować należność w
Indiach, polski przewoźnik musiałby zazwyczaj:

Wystąpić do sądu indyjskiego z wnioskiem o uznanie polskiego wyroku
(tzw. egzektura). Jest to często długi i kosztowny proces, który wymaga
spełnienia określonych warunków (np. zgodność z indyjskim prawem, brak
sprzeczności z porządkiem publicznym Indii, prawidłowe doręczenie
pozwanemu).

Po uznaniu wyroku, wszcząć postępowanie egzekucyjne zgodnie z prawem
indyjskim.

Opłacalność: Ze względu na koszty i złożoność procedur międzynarodowej
egzekucji, w przypadku niewielkich kwot (takich jak opłata za brak
biletu), przewoźnikowi może się to po prostu nie opłacać. Często firmy
rezygnują z dochodzenia takich należności poza granicami UE, chyba że
kwota jest znacząca.

Brak bezpośrednich konsekwencji w Polsce: Jeśli turysta z Indii opuści
Polskę bez zapłacenia opłaty i nie wróci, polski system prawny nie ma
bezpośrednich narzędzi, aby zmusić go do zapłaty poza granicami kraju
bez wszczynania skomplikowanych i kosztownych procedur międzynarodowych.

Podsumowując:

Obywatel UE: Realne jest dochodzenie zapłaty w kraju zamieszkania
turysty za pomocą Europejskiego Nakazu Zapłaty.

Obywatel Indii: Dochodzenie zapłaty jest znacznie trudniejsze i rzadziej
praktykowane ze względu na brak prostych mechanizmów międzynarodowej
egzekucji cywilnej w przypadku niewielkich kwot. Przewoźnik mógłby
uzyskać wyrok w Polsce, ale jego egzekucja w Indiach byłaby bardzo
skomplikowana i prawdopodobnie nieopłacalna.

do góry