Pytanie: Pracodawca zatrudnił pracownika i zawarł z nim umowę o zakazie konkurencji, która miała zagwarantować pracodawcy, że pracownik nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej. Pracownikowi umowa gwarantowała odszkodowanie. Nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę na wniosek pracodawcy. Pracodawca nie wypłacił pracownikowi odszkodowania uważając, że w ten sposób umowa rozwiąże się sama. Jeżeli pracodawca nie poinformował pracownika o rozwiązaniu umowy, to czy pracownik ma prawo żądać jakiegoś odszkodowania lub innego zadośćuczynienia?

Odpowiedź: Jeśli pracodawca nie wypłaci odszkodowania, pracownik przestaje być zobowiązany do przestrzegania zakazu konkurencji. Ma jednak prawo domagać się zapłaty odszkodowania, gdyż umowa o zakazie konkurencji i zobowiązanie pracodawcy pozostaje w mocy.

1. Umowa o zakazie konkurencji - na czas umowy o pracę i po jej rozwiązaniu

Pracodawca i pracownik mogą zawrzeć:

• umowę o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy, lub
• jeśli pracownik ma dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, strony mogą zawrzeć
• umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

Z pytania wynika, iż strony zawierając umowę o pracę zawarły umowę o zakazie konkurencji obowiązującym po ustaniu stosunku pracy. W takiej umowie określa się bowiem okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. W umowach o zakazie konkurencji zawartych na czas trwania stosunku pracy raczej nie zawiera się postanowień w przedmiocie wypłaty odszkodowania. Ponadto umowy takie rozwiązują się wraz z rozwiązaniem umowy o pracę.

2. Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy może przestać obowiązywać wcześniej

Wynikający z umowy - zakaz konkurencji - po ustaniu stosunku pracy:

• przestaje obowiązywać z upływem terminu, na jaki umowa o zakazie konkurencji została zawarta, lub
• przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

A zatem, jeśli pracodawca nie wypłacił pracownikowi odszkodowania przewidzianego w umowie o zakazie konkurencji zawartej po ustaniu stosunku pracy, zakaz konkurencji przestał obowiązywać pracownika.

3. Zakaz konkurencji nie obowiązuje, ale umowa o zakazie konkurencji jest w mocy

W sytuacji niewywiązywania się przez pracodawcę z obowiązku wypłaty odszkodowania pracownik przestaje być zobowiązany do przestrzegania zakazu konkurencji. Umowa o zakazie konkurencji nie ulega jednak rozwiązaniu, a pracownik ma prawo domagać się wypłaty odszkodowania. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy.