Fuzje i przejęcia: zadania doradcy prawnego

Przeczytaj także: Due diligence w M&A – co ujawnia i dlaczego jest kluczowe?

Wszystko wskazuje na to, że zakończył się czas nieracjonalnych - w ocenie potencjalnych inwestorów - oczekiwań akcjonariuszy z roku 2007. Ostatnie wydarzenia - takie jak kolejne wezwania na akcje spółek publicznych przez fundusze inwestycyjne - dowodzą, że inwestorzy postrzegają obecny czas jako odpowiedni do dokonania inwestycji.

Z drugiej strony, obecny poziom wycen przedsiębiorstw mocno odbił się od dna, w porównaniu do zaniżonego – w wyniku załamania się rynków – poziomu z roku 2008. Wobec tego akcjonariusze wydają się bardziej skłonni do akceptacji warunków finansowych sprzedaży należących do nich spółek. Przy założeniu ostrożnej, ale jednak zwiększającej się gotowości banków do finansowania transakcji, rok 2010 może przynieść skokowy wzrost liczby transakcji fuzji i przejęć, zarówno na rynku giełdowym, jak i prywatnym.

Transakcje fuzji i przejęć to procesy bardzo złożone – zarówno z punktu widzenia inwestora, jak i nabywanej spółki – wymagające uwzględnienia zagadnień z różnych dziedzin. Zanim nastąpi inwestycja, konieczne jest przeprowadzenie szeregu przygotowań, które zapewnią prawidłowy i sprawny przebieg transakcji i będą chronić interesy danej strony. Dlatego na rynku trudno dziś spotkać procesy M&A, które odbywałyby się bez pomocy doradców – w tym prawników – na wszystkich etapach przygotowań do transakcji.

Przygotowanie do due diligence

Przyjęte jest, że kupujący analizuje – zazwyczaj z pomocą zaangażowanych doradców – całość działalności spółki pod kątem finansowym i prawnym, a często także bardziej wyspecjalizowanym, środowiskowym czy technicznym. Analiza taka, nosząca nazwę due diligence, ma na celu ograniczenie ryzyk inwestora, takich jak niedojście samej transakcji do skutku, ryzyko zaangażowania dodatkowych środków, utraty wartości inwestycji w przyszłości. Jednocześnie wyniki badania mogą być wykorzystane przez inwestora jako podstawa do negocjowania komercyjnych warunków transakcji, w tym najczęściej obniżenia ceny. Z tego powodu przedsiębiorstwo powinno być dobrze przygotowane do procesu zarówno od strony organizacyjnej, jak i merytorycznej.

W praktyce obsługa badania due diligence od strony przedsiębiorstwa może być realizowana przez wyznaczony zespół jego pracowników, jednak korzystnym i często spotykanym rozwiązaniem jest zaangażowanie w tym celu zewnętrznego doradcy. Jego główną rolą na tym etapie będzie:

• spojrzenie na spółkę z zewnątrz i przygotowanie na potencjalne pytania inwestora,
• przyjrzenie się możliwym problemom i zaproponowanie rozwiązań, zanim takie zagadnienie zostanie postawione przez inwestora jako przeszkoda dla realizacji transakcji lub jako powód modyfikacji jej warunków.

Przykładowo, przed transakcją warto doprowadzić do zakończenia sporów sądowych, uregulować stan prawny składników majątku – w tym np. doprowadzić do wykreślenia z rejestrów wpisanych obciążeń, których podstawa już wygasła – a także potwierdzić, że mandaty członków organów trwają.

Od strony organizacyjnej doradcy prawni mogą pomóc w przygotowaniu i zorganizowaniu niezbędnej dokumentacji na potrzeby badania przez inwestora.