Koniec z "eko" bez dowodu. Nowe obowiązki e-sklepów od 2027 r.

Przeczytaj także: Koniec ekościemy? Ustawa antygreenwashingowa i 12 zakazanych praktyk od września 2026

Senat przyjął bez poprawek ustawę, która zmieni sposób informowania klientów o produktach w sklepach internetowych. Nowe obowiązki mają wejść w życie 27 września 2027 r. i obejmą m.in. deklaracje środowiskowe, gwarancje trwałości, możliwość naprawy oraz aktualizacje. Ustawa trafi teraz do Prezydenta do podpisu.

Polska ustawa wdraża dyrektywę UE 2024/825, która przewiduje stosowanie nowych zasad od 27 września 2026 r. Termin przewidziany w ustawie jest więc o rok późniejszy od unijnego. Nowe zasady obejmą każdą firmę sprzedającą produkty klientom indywidualnym – niezależnie od jej wielkości, formy działalności i kanału sprzedaży. Dotyczy to zarówno właścicieli własnych marek, jak i małych sklepów oferujących produkty innych producentów – we własnym e-sklepie lub na platformach typu marketplace.

– Planowane wejście polskich przepisów w życie we wrześniu 2027 r. daje sklepom czas na przygotowanie zmian, ale z weryfikacją ekologicznych haseł nie warto czekać. UOKiK już dziś może kwestionować deklaracje środowiskowe, które wprowadzają klientów w błąd. Dlatego pracę warto podzielić na dwa etapy: najpierw sprawdzić opisy produktów, oznaczenia i reklamy oraz dowody potwierdzające używane w nich hasła, a w przypadku własnych produktów lub marki własnej – również etykiety i opakowania. Następnie trzeba przygotować sklep do nowych obowiązków informacyjnych: ustalić, jakie dane pozyskać od dostawców i gdzie pokazać je klientowi, oraz zaplanować potrzebne zmiany techniczne i ich koszty – wyjaśnia Damian Wizert, Product Owner w IFIRMA E-Commerce.

„Ekologiczny” już nie wystarczy

Nowe przepisy mają ograniczyć greenwashing, czyli przedstawianie produktu lub firmy jako bardziej przyjaznych środowisku, niż wynika to z faktów. Za deklarację środowiskową może zostać uznane nie tylko hasło w opisie produktu, lecz także jego nazwa, symbol liścia, grafika, filtr lub własne oznaczenie sugerujące ekologiczny charakter oferty.

Zgodnie z nowymi regulacjami sklep nie będzie mógł używać ogólnych określeń, takich jak „ekologiczny”, „zielony” czy „przyjazny dla klimatu”, jeżeli nie potrafi wykazać uznanej wysokiej efektywności środowiskowej odpowiadającej danemu twierdzeniu. Niedozwolone będzie też przedstawianie całego produktu jako ekologicznego, gdy potwierdzona cecha dotyczy tylko opakowania lub jednego składnika. Własna pieczęć, np. „Eco Choice”, nie będzie mogła być stosowana jako oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, jeśli nie opiera się na systemie certyfikacji ani nie została ustanowiona przez organ publiczny.

– Pułapką dla małych marek i producentów mogą być stare nawyki marketingowe. Hasła takie jak „eko” czy „100 proc. naturalny” wymagają odpowiedniego uzasadnienia – dokumentacja musi potwierdzać dokładnie to, co firma deklaruje. Sklep sprzedający krem w opakowaniu z recyklingu nie może tylko na tej podstawie informować, że cały kosmetyk jest „ekologiczny”. Można natomiast wskazać, że „opakowanie zawiera 80 proc. tworzywa z recyklingu”, jeśli firma ma dokumentację potwierdzającą ten parametr. Porządkowanie haseł produktowych to pierwszy krok, który pozwoli ograniczyć ryzyko wprowadzania kupujących w błąd i związanych z tym kar – dodaje ekspert IFIRMA.

Audyt obejmie cały sklep i wszystkie kanały sprzedaży

Przegląd warto zacząć od listy wszystkich miejsc, w których firma opisuje produkt. Oprócz kart produktów są to nazwy kolekcji, opisy kategorii, filtry, ikony i szablony, reklamy, newslettery, media społecznościowe, oferty na marketplace’ach, katalogi, etykiety i opakowania. Jeśli sklep oferuje przyjazną środowisku opcję dostawy, również powinien jasno poinformować o niej klienta przed zakupem.

Przy każdym komunikacie trzeba ustalić, czego dokładnie dotyczy, skąd pochodzi oraz jaki dokument go potwierdza. W małej firmie dobrze od razu wskazać osobę odpowiedzialną za aktualizację tych danych. Audyt powinien też rozróżniać informacje własne marki od danych otrzymanych od producenta lub dostawcy.

– Przegląd nie może ograniczać się wyłącznie do kart produktów. Niepotwierdzone „eko-hasła” mogą pojawiać się także na banerach, w reklamach w Google i Meta, przy opcjach dostawy, a nawet w zakładce „O nas”, gdzie firma opisuje swoją misję. Drugą pułapką jest automatyczne powielanie jednego szablonu we wszystkich kanałach sprzedaży – w ten sposób nieprecyzyjne hasło może trafić do setek ofert. Na marketplace’ach trzeba dodatkowo sprawdzić, które informacje należy podać w osobnych polach i parametrach, a nie tylko w opisie produktu. Audyt powinien więc objąć zarówno treści w sklepie i reklamach, jak i sposób ich przekazywania oraz wyświetlania na poszczególnych platformach – mówi Damian Wizert.

GARAN tylko przy określonej gwarancji

Oprócz weryfikacji własnych haseł sklepy będą musiały przygotować się do prezentowania dwóch ujednoliconych przez UE elementów: planszy informującej o odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową oraz – w określonych przypadkach – znaku GARAN dotyczącego gwarancji trwałości producenta.

Pierwszym z nich będzie oficjalna unijna plansza przypominająca, że sprzedawca odpowiada za zgodność towaru z umową przez co najmniej dwa lata. Wyjaśni, kiedy produkt jest niezgodny z umową, jakie uprawnienia ma klient oraz że problem należy zgłosić sprzedawcy z dowodem zakupu. E-sklep będzie musiał korzystać z unijnego wzoru, a na stronie internetowej wyświetlać informację w kolorze, a kod QR skieruje konsumenta do dodatkowych informacji na portalu Your Europe.

Drugim elementem będzie etykieta GARAN, stosowana tylko przy bezpłatnej gwarancji trwałości producenta dłuższej niż dwa lata i obejmującej cały produkt. Znak podaje okres gwarancji, markę, model i kod QR. W e-sklepie musi być kolorowy, a pełna treść dostępna po pierwszym kliknięciu, najechaniu kursorem lub rozwinięciu na ekranie dotykowym. Samo udzielenie gwarancji pozostanie dobrowolne, ale w przypadku gwarancji spełniającej powyższe warunki zastosowanie GARAN będzie obowiązkowe.

– Dla klienta GARAN ma być czytelnym sygnałem, że producent udziela dodatkowej, bezpłatnej gwarancji obejmującej cały produkt na okres dłuższy niż dwa lata. Sklep internetowy, oprócz umieszczenia oznaczenia przy konkretnym produkcie, może dodatkowo wprowadzić filtr, np. „Gwarancja trwałości GARAN”. Takie rozwiązanie ułatwi kupującym znalezienie produktów objętych dłuższą ochroną i może pomóc wyróżnić je w ofercie sklepu – wyjaśnia ekspert IFIRMA.

Naprawa i aktualizacje: potrzebne będą dane producenta

Przed zakupem klient powinien otrzymać wymagane dla danego produktu informacje o możliwości jego naprawy. Jeżeli dla danej grupy produktów UE ustanowi tzw. ocenę naprawialności – punktowy wskaźnik pokazujący klientowi, jak łatwo można naprawić dany produkt – sklep będzie musiał prezentować ją przed zakupem. W pozostałych przypadkach będzie musiał przekazać informacje udostępnione mu przez producenta, np. o częściach zamiennych, ich przewidywanych cenach i sposobie zamawiania, a także o konserwacji produktu i ewentualnych ograniczeniach naprawy.

W przypadku produktów z elementami cyfrowymi, a także treści i usług cyfrowych, sklep będzie również informował, jak długo producent zapewnia niezbędne aktualizacje. Aktualizacji, która jedynie dodaje lub ulepsza funkcje, nie będzie można przedstawiać jako koniecznej do prawidłowego działania produktu. Klient powinien też wiedzieć, jeżeli jej instalacja może pogorszyć jego działanie. Dla sklepu oznacza to przede wszystkim konieczność zebrania i uporządkowania informacji otrzymanych od producentów i dostawców. Dane dotyczące gwarancji, napraw i aktualizacji można pozyskiwać za pomocą jednego formularza.

Ile może kosztować dostosowanie

Skala wydatków związanych z dostosowaniem sklepu do nowych obowiązków będzie zależała od liczby oferowanych produktów, zakresu koniecznych zmian oraz tego, czy firma ma już uporządkowaną dokumentację i informacje otrzymywane od producentów i dostawców.

W małej marce koszty mogą objąć badania składu lub właściwości produktu, certyfikację, audyt komunikatów, konsultację prawną, przygotowanie nowych nazw, opisów i grafik, modyfikację sklepu internetowego, zmianę etykiet i opakowań oraz szkolenie pracowników. Wydatkiem może być również wycofanie lub zniszczenie nieaktualnych materiałów, jeżeli decyzja jest gospodarczo uzasadniona i odpowiednio udokumentowana.

Takie wydatki mogą co do zasady stanowić koszt uzyskania przychodów, jeśli mają związek z działalnością, są racjonalnie uzasadnione, prawidłowo udokumentowane i nie znajdują się w katalogu ustawowych wyłączeń. Przedsiębiorca na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie pomniejszy jednak o nie przychodu. Czynny podatnik VAT może natomiast odliczyć VAT w takim zakresie, w jakim zakup służy sprzedaży opodatkowanej i spełnia pozostałe warunki ustawowe.

Poza fakturami warto zachować umowy, raport z audytu, protokoły odbioru, listę zmian, zrzuty ekranu oraz protokół wycofania lub zniszczenia opakowań. Dokumenty powinny wskazywać cel wydatku. Licencje i prawa do oprogramowania oraz wycofane materiały mogą wymagać odrębnej oceny podatkowej.

Brak dostosowania może oznaczać wysoką karę

Prac nad dostosowaniem nie warto odkładać wyłącznie do momentu wejścia ustawy w życie. Niepotwierdzona deklaracja środowiskowa może zostać uznana za nieuczciwą praktykę rynkową. Jeżeli naruszy zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10 proc. obrotu przedsiębiorcy osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary. Jest to górna granica sankcji za dane naruszenie, a nie automatyczna kara za każdą pomyłkę.

Dla małej firmy równie dotkliwe mogą być bardziej bezpośrednie skutki: poprawienie strony, wycofanie reklamy, ponowny druk etykiet lub opakowań, obsługa reklamacji i utrata zaufania klientów. Wcześniejszy audyt pozwala rozłożyć pracę i wydatki w czasie, szczególnie gdy marka ma zapas opakowań albo sprzedaje równolegle w kilku kanałach.

Krótka checklista dla e-sklepu

• Zbierz nazwy, opisy, grafiki i oznaczenia środowiskowe ze wszystkich kanałów sprzedaży.
• Doprecyzuj lub usuń hasła, których zakresu nie potwierdzają wiarygodne dokumenty.
• Sprawdź, czy GARAN pojawia się wyłącznie przy właściwym modelu i gwarancji spełniającej wymagane warunki.
• Poproś producentów i dostawców o brakujące dane dotyczące gwarancji, napraw i aktualizacji.
• Zaplanuj budżet na badania, audyt, zmiany techniczne, nowe opisy, etykiety i opakowania.
• Zachowaj dowody dotyczące deklaracji produktowych oraz dokumenty potwierdzające poniesione wydatki.
• Przed publikacją zmian sprawdź ostateczny tekst ustawy i termin jej wejścia w życie.