Przymusowy urlop między świętami a Nowym Rokiem - kiedy szef może narzucić termin wolnego?

Przeczytaj także: Przesunięcie urlopu wypoczynkowego a odwołane loty

Okres między 27 a 31 grudnia często bywa czasem mniejszego obciążenia pracą, dlatego wielu pracodawców rozważa wysłanie pracowników na przymusowy urlop wypoczynkowy. Tymczasem – zgodnie z art. 163 §1 kodeksu pracy – urlop wypoczynkowy powinien być udzielany zgodnie z planem urlopów lub w porozumieniu z pracownikiem.

Jak zauważa ekspertka, pracodawca nie może swobodnie narzucić pracownikowi terminu urlopu tylko dlatego, że działalność firmy w tym czasie zwalnia tempo. - Takie działanie byłoby sprzeczne z przepisami, które chronią autonomię pracownika w zakresie decydowania o swoim wypoczynku – komentuje ekspertka.

Wyjątki od tej zasady są jednak istotne. Pracodawca może nakazać wykorzystanie urlopu zaległego, powołując się na art. 168 kodeksu pracy, zgodnie z którym zaległy urlop powinien być udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku. W takim przypadku pracownik nie ma możliwości odmowy.

Nie oznacza to jednak, że zaległy urlop może być narzucony wyłącznie w okresie świąteczno-noworocznym — jest to jedynie jedna z opcji organizacyjnych. - W praktyce pracodawcy często próbują łączyć potrzeby organizacyjne z prawem pracownika, ale muszą pamiętać, że zaległy urlop to jedyny w pełni uzasadniony przypadek, w którym termin może wskazać wyłącznie pracodawca – podkreśla Beata Tęgowska.

Warto również zaznaczyć, że pracodawca może wysłać pracownika na urlop wypoczynkowy w trakcie tzw. przestoju, jeśli nie jest możliwe wykonywanie pracy – jednak taki przestój musi wynikać z obiektywnych przyczyn, a nie chęci porządkowania kalendarza urlopowego. W praktyce sytuacje takie występują rzadko.

Ekspertka dodaje, że pracodawcy powinni pamiętać o alternatywach, takich jak praca zdalna, dyżury czy elastyczne godziny pracy, jeżeli chcą otrzymać minimalną obsadę bez naruszania praw pracowników.

Możliwość narzucenia pracownikom wolnego między świętami a Nowym Rokiem jest ograniczona przepisami prawa pracy. Pracodawca może samodzielnie wskazać termin jedynie urlopu zaległego lub w wyjątkowych sytuacjach związanych z przestojem. Kluczowe jest respektowanie dialogu z pracownikami oraz prawidłowe planowanie pracy na koniec roku. Jak podsumowuje Beata Tęgowska, - Rzetelne przygotowanie harmonogramów i przestrzeganie przepisów pozwoli uniknąć konfliktów oraz stworzyć bardziej przewidywalne warunki zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.