Pytanie: Czy można pracownicę (sprzedawca w sklepie firmowym) po urlopie macierzyńskim oddelegować na 3 m-ce do innej pracy, tj. w ramach tego samego przedsiębiorstwa, zamiast do sklepu - do pracy w hurtowni? W sklepie firmowym nastąpiła reorganizacja i brak jest stanowiska.

Odpowiedź: Pracownica powracająca do pracy po urlopie macierzyńskim nie podlega już szczególnej ochronie, dlatego też w sytuacji, gdy pracodawca nie ma możliwości dopuścić jej do pracy na dotychczasowym stanowisku, może powierzyć jej inne stanowisko pracy (równorzędne bądź odpowiadające jej kwalifikacjom), a także czasowo oddelegować do wykonywania innej pracy.

1. Po urlopie macierzyńskim pracodawca powinien dopuścić pracownicę do pracy

Z chwilą zakończenia urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego następuje wznowienie realizacji stosunku pracy. Pracownik ma obowiązek stawić się do pracy w stanie gotowości do jej wykonywania, a pracodawca ma obowiązek przede wszystkim dopuszczenia pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli jednak, np. ze względu na reorganizacje pracy w firmie i likwidację kilku etatów, pracodawca nie ma możliwości powierzenia pracownicy dotychczasowej pracy, w takim przypadku ma obowiązek zaproponować pracownikowi stanowisko równorzędne z zajmowanym przez rozpoczęciem urlopu lub stanowisko odpowiadające kwalifikacjom zawodowym pracownika, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

Powierzenie pracownicy innej pracy (równorzędnej bądź odpowiadającej jej kwalifikacjom zawodowym) odbywa się bez potrzeby stosowania wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Takie stanowisko przez analogię potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące powrotu do pracy po urlopie wychowawczym (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1985 r., III PZP 50/85, OSNCP 1986, nr 7-8, poz. 118).

Powyższe oznacza, iż pracodawca, który nie może dopuścić pracownicy do pracy na dotychczasowym stanowisku pracy (np. ze względu na likwidację stanowiska), może w drodze jednostronnej decyzji powierzyć pracownicy inną pracę - zgodnie z powyżej wskazanymi warunkami, nawet bez konieczności stosowania 3-miesięcznego „oddelegowania”, o którym mowa w art. 42 § 4 kp.

Ważne! Pracownicy po urlopie macierzyńskim można wyjątkowo wypowiedzieć umowę o pracę

Warto zauważyć, iż w przypadku gdy pracodawca nie ma możliwości dopuszczenia pracownicy powracającej do pracy po urlopie macierzyńskim do pracy na dotychczasowym stanowisku pracy ani zaproponowania pracownicy innej pracy odpowiadającej jej kwalifikacjom, wtedy może także wypowiedzieć pracownicy umowę o pracę na ogólnych zasadach.

2. 3-miesięczne oddelegowanie możliwe także po powrocie z urlopu macierzyńskiego

Jednakże, jeśli brak możliwości powierzenia pracownicy dotychczasowej pracy jest tylko czasowy, w takim przypadku pracodawca (bez konieczności wypowiadania warunków pracy i płacy) może już pierwszego dnia po powrocie pracownicy do pracy z urlopu macierzyńskiego „oddelegować” ją na podstawie art. 42 § 4 kp do innej pracy, jeżeli:

• taka potrzeba wynika z uzasadnionych potrzeb pracodawcy,
• powierzenie pracy dotyczy innej pracy niż określona w umowie o pracę,
• okres powierzenia pracy nie przekracza 3 miesięcy w roku kalendarzowym oraz
• nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

W sytuacji opisanej w pytaniu wybór środka, na podstawie którego pracodawca powierzy pracownicy inną pracę, zależy więc od okoliczności sprawy i jednostronnej decyzji pracodawcy.

Podstawa prawna:

• art. 42 § 4, art. 183² ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).

Portal Kadrowy - odpowiedzi ekspertów prawa pracy. Porady wraz z podstawą prawną otrzymasz na skrzynkę. Dajemy gwarancję profesjonalnej odpowiedzi. W portalu do pobrania m.in. wzory, wskaźniki, kalkulatory, akty prawne.