Ustawa oczekuje na podpis Prezydenta i wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.

Definicja pory nocnej

Wśród najistotniejszych zmian w ustawie o czasie pracy kierowców, dalej ustawie, wprowadza się do art. 2 ustawy punkt 6a, zawierający szczególną definicję pory nocnej, przewidzianą wyłącznie dla ustalania czasu pracy. Zgodnie z tą regulacją, pora nocna ulegnie skróceniu do 4 godzin, które pracodawca będzie wyznaczał pomiędzy północą a godziną 7 rano. Zmiana ta ma szczególne znaczenie w związku z regulacją art. 21 ustawy, który skraca do 10 godzin czas pracy kierowcy w sytuacji, gdy pokrywa się on choćby w części z obowiązującą w zakładzie porą nocną. Aktualnie wobec braku odrębnej definicji pory nocnej w ustawie, pracodawcy stosują instytucję uregulowaną w art. 1517 § 1 K.p., przez co pora nocna obowiązująca polskich kierowców jest dwukrotnie dłuższa, niż w innych państwach UE. W przypadku pozostałych państw członkowskich UE pora nocna równa 4 godzinom obowiązuje już od kilku lat mocą art. 3 lit. a) Dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 80 z 23.03.2002).

Indywidualny rozkład czasu pracy kierowcy

Kolejne modyfikacje ustawy polegają na wprowadzeniu do jej treści definicji indywidualnego rozkładu czasu pracy. Zgodnie z dodanymi w art. 8 ust. 2-4 ustawy, pracodawca będzie mógł ustalać kierowcom różne godziny rozpoczynania i kończenia pracy, przy czym ponowne jej podjęcie w tej samej dobie nie będzie powodowało powstawania nadgodzin. Jedynym obostrzeniem związanym z indywidualnym czasem pracy będzie konieczność zapewnienia kierowcom odpoczynków wymaganych art. 14 ustawy. Pozwoli to planować czas pracy kierowców z pominięciem nieznanej porządkom prawnym innych państw instytucji doby pracowniczej.

W przypadku kierowców prowadzących pojazdy podlegające regulacjom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR zmiana ta nie jest diametralna, gdyż jedyną różnicą będzie brak obowiązku wypłaty dodatków za godziny podlegające zaliczeniu do poprzedniej doby. Warto jednak pamiętać, że dotychczas kierowca prowadzący pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony lub skonstruowany do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą naruszając dobę pracowniczą narażał pracodawcę nie tylko na obowiązek rekompensaty nadgodzin, lecz również na odpowiedzialność za wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Wprowadzenie indywidualnego rozkładu czasu pracy pozwoli na uelastycznienie czasu pracy kierowców, którzy będą mogli rozpoczynać pracę bezpośrednio po zakończeniu okresu odpoczynku, obniżając jednocześnie koszty pracy.

Dla skorzystania z tych rozwiązań pracodawca będzie musiał wprowadzić indywidualny rozkład czasu pracy w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeśli nie jest objęty działaniem takiej organizacji, w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u pracodawcy.

Równoważny czas pracy

Przełomowe zmiany w podejściu do czasu pracy kierowców niesie za sobą nowe brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy, który wprowadza możliwość stosowania do kierowców zatrudnionych w przewozach drogowych w systemie równoważnym, rozkładów czasu pracy przewidujących przedłużenie wymiaru dobowego czasu pracy do 12 godzin. Oznacza to odejście od obowiązującej dotychczas zasady, zgodnie z którą 12-godzinne dniówki można planować jedynie kierowcom, wykonującym przewóz na potrzeby własne zakładu, a w transporcie drogowym dniówka nie może przekroczyć 10 godzin.

Harmonogramy czasu pracy

Kolejnym novum jest rozszerzenie kręgu osób, dla których nie ma obowiązku tworzenia harmonogramu czasu pracy. Nowe brzmienie art. 11 ust. 2a ustawy przewiduje bowiem, że poza kierowcami wykonującymi przewóz rzeczy, harmonogramów nie będą musieli mieć również kierowcy realizujący okazjonalne przewozy osób. Regulacja ta będzie dotyczyła również kierowców zatrudnionych w systemie równoważnym, co podkreślono w dodanym do ustawy art. 15 ust. 6. Warto pamiętać, że zmiany nie znajdą zastosowania do kierowców wykonujących przewozy regularne na trasach do 50 km. Zgodnie z dodanym w art. 31e ust. 4 ustawy, w ich przypadku obowiązek tworzenia rozkładów na okres co najmniej miesiąca istnieje także, gdy wykonują oni w trakcie przyjętego okresu rozliczeniowego innego rodzaju przewozy.