Nie tylko paragon

Klient powinien wykazać, że kupił towar od przedsiębiorcy, któremu składa reklamację. Ponieważ odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową (wobec konsumentów) i z tytułu rękojmi (wobec pozostałych kupujących) jest ograniczona w czasie, więc klient powinien również wskazać, a w razie wątpliwości sprzedającego udowodnić, kiedy towar został mu wydany. Najprościej zrobić to dołączając do reklamacji kopię paragonu, faktury VAT lub innego wydanego przez sprzedającego potwierdzenia sprzedaży. Często jednak konsumenci wyrzucają lub gubią paragony. Zdaniem części sprzedawców zamyka to drogę do skutecznego składania reklamacji. Takie stanowisko jest jednak nieprawidłowe.

Uprawnienia konsumentów związane z reklamowaniem wadliwego towaru określa ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Uprawnień tych nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodności towaru z umową. Zatem wszelkie zapisy w regulaminach czy informacje na wywieszkach nie są skuteczne, jeśli ograniczają prawa konsumentów określone w ustawie.

Ustawa nie wskazuje dokumentów, jakie konsument musi dołączyć składając reklamację niezgodnego z umową towaru. Żaden przepis nie wymaga, aby warunkiem przyjęcia czy rozpatrzenia reklamacji było przedłożenie paragonu fiskalnego czy faktury VAT. Klient może w inny sposób udowodnić, że kupił towar od sprzedającego oraz kiedy to nastąpiło. Takim dowodem będzie np. wyciąg z rachunku karty płatniczej lub kredytowej, którą uiszczono zapłatę za towar. Przy zapłacie gotówką będzie to trudniejsze, ale możliwe do wykazania np. zeznaniami świadków czy stron.

Często sprzedający wydając towar, podpisuje kartę gwarancyjną dołączoną do towaru przez producenta. Jest to wystarczający dowód wskazujący na to, gdzie i kiedy towar został kupiony. Kupujący nie ma przy tym obowiązku korzystać z uprawnień z gwarancji udzielonej przez producenta. To klient decyduje, czy wybrać tryb gwarancji, czy też kierować żądania do sprzedającego z tytułu niezgodności towaru z umową (konsumenci) lub rękojmi za wady (pozostali nabywcy).

Wprowadzanie do umów, regulaminów, formularzy reklamacyjnych zapisów uzależniających reklamację od przedstawienia paragonu, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną. Takie zapisy nie są skuteczne wobec konsumentów, a za ich stosowanie można zostać ukaranym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.