Pytanie: Wniosłam do szefa prośbę o wyrażenie zgody na podniesienie kwalifikacji, jeszcze przed rozpoczęciem zajęć (studia zaoczne licencjackie 3-letnie). Kierunek studiów związany jest z moją pracą. W naszym regulaminie wewnętrznym brak jest jakichkolwiek uregulowań dotyczących zawierania umów. Szef nie dawał odpowiedzi przez ponad miesiąc, więc brak odpowiedzi dorozumiałam jako zgodę na naukę. Pierwsze pismo otrzymałam od szefa kiedy zwróciłam się do o zmianę godzin pracy, ponieważ jeden dzień w pracy w bieżącym miesiącu koliduje z moimi zajęciami w szkole. W odpowiedzi dowiedziałam się, że szef przyjął tylko do wiadomości moją decyzję o pojęciu nauki i nie zamierza udzielać mi żadnych świadczeń z tą nauką związanych. Czy mam rację, iż brak decyzji to zgoda na podnoszenie kwalifikacji?

Odpowiedź: W opisanej sytuacji nie można uznać, iż brak odpowiedzi pracodawcy na prośbę o wyrażenie zgody na podnoszenie przez pracownika kwalifikacji zawodowych oznacza akceptację „dokształcania”.

1. Nie zawsze trzeba zwierać umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych

W sytuacji, w której pracodawca nie wymaga od pracownika pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (w celu „odpracowania” okresu szkolenia), nie ma obowiązku zawierania między stronami stosunku pracy umowy o podnoszenie kwalifikacji.

Jeśli zatem nie ma takiego wymogu, często powstaje problem w kwestii: w jaki sposób uzyskać informację, czy pracodawca zgadza się na podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika (w tym na udzielanie mu urlopu szkoleniowego i zwolnień od pracy).

2. Czasami trzeba odwołać się do kodeksu cywilnego

Jako iż kodeks pracy nie definiuje, jak powinna zostać wyrażona zgoda pracodawcy na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w tej kwestii należy posłużyć się przepisami kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny w art. 60 stanowi, iż: „z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej”.

Przepisy kodeksu pracy określające relacje pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, jak również przepisy kodeksu cywilnego regulujące kwestie wyrażania oświadczeń woli nie stanowią, iż w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika brak decyzji pracodawcy na prośbę pracownika poczytuje się za wyrażenie zgody. A zatem w sytuacji opisanej w pytaniu należy rozważyć, czy zachowanie pracodawcy daje pracownikowi podstawę uważać, iż pracodawca wyraził zgodę na podnoszenie kwalifikacji.