Reklama leków: uregulowania prawne

Na wstępie należałoby objaśnić, co należy rozumieć pod pojęciem „produkt leczniczy”? Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm., dalej „Prawo farmaceutyczne”), jest to substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt, bądź podawana w celu postawienia diagnozy, lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne.

Reklama produktu leczniczego, zgodnie z Prawem farmaceutycznym, to działalność polegająca na informowaniu i zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. Działalność tego rodzaju obejmuje między innymi: reklamę kierowaną do publicznej wiadomości i reklamę kierowaną do osób uprawnionych do wystawiania recept oraz prowadzących obrót produktami leczniczymi. Szczegółowe przepisy prawne regulujące warunki, jakie powinny spełniać reklamy produktów leczniczych, zawarte są w akcie wykonawczym do Prawa farmaceutycznego, tj. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie reklamy produktów leczniczych (Dz. U. z 2008 r., Nr 210, poz. 1327, dalej „Rozporządzenie”).

Warto wyjaśnić, że w rozumieniu Prawa farmaceutycznego, informacja umieszczona na opakowaniu oraz dołączona do opakowania produktu, nie jest reklamą, jeśli jest zgodna z pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu. Według Rozporządzenia, reklama produktu leczniczego kierowana do publicznej wiadomości musi zawierać ściśle określone dane, m.in. nazwę produktu leczniczego, nazwę powszechnie stosowaną substancji czynnej, a w przypadku produktu leczniczego zawierającego więcej niż 3 substancje czynne, określenie: „produkt złożony", przeciwwskazania, czy wskazanie podmiotu odpowiedzialnego.

Poza danymi określonymi w Rozporządzeniu, reklama produktu leczniczego kierowana do publicznej wiadomości w zależności od tego, czy jest w formie dźwiękowej, audiowizualnej czy wizualnej, zawierać powinna także stosowne ostrzeżenia o treści, określonej w Rozporządzeniu. I tak dla przykładu, reklama w formie audiowizualnej, powinna zawierać dobrze znane każdemu odbiorcy reklam ostrzeżenie: „przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu”.

Podkreślenia wymaga, że reklama produktów leczniczych nie może wprowadzać w błąd. Polskie prawo zakazuje również reklamowania leków wydawanych wyłącznie na recepty. Warto też wiedzieć, że reklama produktu leczniczego nie może być kierowana do dzieci ani zawierać żadnego elementu, który jest do nich kierowany. Bardzo istotne jest również to, że treść reklam produktów leczniczych nie może być niezgodna z treścią charakterystyki produktu leczniczego.

Podsumowując, reklama produktu leczniczego, ze względu na specjalny przedmiot, którego dotyczy, powinna zawierać tylko rzetelne informacje na temat produktu leczniczego. W przeciwieństwie do reklam wielu innych towarów, reklamy produktów leczniczych obwarowane są licznymi obowiązkami i warunkami wynikającymi z przepisów prawnych, które mają na celu ochronę dobra i interesu odbiorców reklam, czyli każdego z nas. O tych obowiązkach i warunkach powinny pamiętać wszystkie osoby zajmujące się reklamą produktów leczniczych w Polsce.