Kara pieniężna ma natomiast charakter wyjątkowy i można ją zastosować tylko szczególnych okolicznościach, tzn. za:

1. nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów BHP,
2. nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów przeciwpożarowych,
3. opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
4. stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości,
5. spożywanie alkoholu w czasie pracy (art. 108 § 2 KP).

W przypadku pana Piotra, który spóźnił się do pracy 3 godziny, a następnie wykonywał pracę w stanie nietrzeźwym będzie możliwe zastosowanie wszystkich trzech kar porządkowych. Gdyby jednak przewinienie pana Piotra obejmowało tylko spóźnienie, pracodawca nie mógłby już zastosować kary pieniężnej.

Pracodawca powinien także pamiętać, że zgodnie z art. 281 pkt. 4 Kodeksu pracy, zastosowanie innej kary niż wymienione, jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika i podlega karze grzywny od 1 000 do 30 000 zł. Pracodawca nie może więc dyscyplinować pracownika poprzez powierzanie mu dodatkowej pracy czy pozostawienie po godzinach. Zastosowanie innych kar porządkowych nie będzie możliwe nawet wówczas, gdy pracodawca wprowadzi je do regulaminu pracy. Bowiem zgodnie z art. 1041 § 2 Kodeksu pracy, regulamin pracy może jedynie informować o karach porządkowych zawartych w przepisach Kodeksu, a nie wprowadzać nowe.

Decydując o tym, jaką karę porządkową zastosować, pracodawca musi wziąć pod uwagę w szczególności:

1. rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,
2. stopień winy pracownika,
3. dotychczasowy stosunek pracownika do pracy (art. 111 KP)

Oznacza to, że pan Piotr, który przez 20 lat był wzorowym pracownikiem, nie może zostać ukarany tak samo, jak inny pracownik, który do pracy spóźnia się bardzo często. Nie można również zastosować takiej samej kary w przypadku spóźnienia się do pracy 10 minut i spóźnienia trzygodzinnego.

Co istotne, zastosowanie kary porządkowej nie jest obowiązkiem pracodawcy, a jedynie uprawnieniem. Jedynym wyjątkiem jest przewinienie pracownika polegające na nieprzestrzeganiu przepisów bhp. Art. 207 § 2 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Należy więc przyjąć, że w sytuacji, gdy pracownik uchyla się od przestrzegania zasad BHP, pracodawca ma obowiązek ukarać go jedną z kar porządkowych.

Pracodawca nie może także zapomnieć, że za jedno przewinienie można zastosować tylko jedną karę porządkową.

Autor: Paulina Gajewska