Pracownik, który nie usprawiedliwi nieobecności w pracy, bez wątpienia musi liczyć się z nieprzyjemnymi konsekwencjami swego zaniechania- nawet jednodniowa, nieusprawiedliwiona absencja może stać się przyczyną, dla której będzie on musiał poszukać nowej posady.

Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie. W wyroku z 28 września 1981 r. (I PRN 57/81, LEX nr 14593) SN stwierdził jednoznacznie, że nawet jednorazowa nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy - w zależności od okoliczności konkretnego przypadku - może stanowić ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 K.p.).

Istotne zatem znaczenie mają realia towarzyszących danemu przypadkowi. Nie można również zapominać o wytycznych wynikających z rozporządzenia MPiPS z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 60, poz. 281), dalej: „rozporządzenie”.

Absencje usprawiedliwione

Zgodnie z § 1 rozporządzenia, przyczynami stanowiącymi usprawiedliwienie dla nieobecności pracownika w pracy są zdarzenia i okoliczności przewidziane przepisami prawa, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie. Obowiązujące regulacje wskazują natomiast, że za usprawiedliwioną nieobecność w pracy można uznać taką, która została spowodowana m.in.:

• wezwaniem do osobistego stawienia się przed organem właściwym w zakresie powszechnego obowiązku obrony na czas niezbędny w celu załatwienia sprawy będącej przedmiotem wezwania,
• wezwaniem organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawach o wykroczenia,
• wezwaniem w celu wykonywania czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym przygotowawczym, sądowym lub przed kolegium do spraw wykroczeń; przy czym łączny wymiar zwolnień z tego tytułu nie może przekraczać 6 dni w ciągu roku kalendarzowego,
• pobytem w stacji krwiodawstwa w celu oddania krwi.

Zła pogoda nie usprawiedliwia

Żaden z przepisów nie wskazuje, że pracodawca zobowiązany jest usprawiedliwić nieobecność (ewentualnie spóźnienie) pracownika, która została spowodowana trudnymi warunkami pogodowymi czy też innymi przeszkodami o podobnym charakterze. Wszystko zatem zależy od jego swobodnej decyzji- tak zresztą wynika z omawianego rozporządzenia, które stanowi, że szef może usprawiedliwić inne- niż wskazane w przepisach- przypadki niemożności wykonywania pracy wskazane przez pracownika, o ile zaakceptuje przyczyny absencji.