Urlop proporcjonalny dotyczy pracownika, który:

1. podjął pracę u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą (art. 155¹ kp),
2. powrócił do pracy w ciągu roku kalendarzowego, po trwającym co najmniej miesiąc okresie (art. 155² § 1 kp):

• urlopu bezpłatnego,
• urlopu wychowawczego,
• odbywania służby wojskowej: zasadniczej lub jej form zastępczych, okresowej; przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych,
• tymczasowego aresztowania,
• odbywania kary pozbawienia wolności,
• nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Kiedy niższy wymiar urlopu u kolejnego pracodawcy?

Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzy¬stał urlop wypoczynkowy w wymiarze wyższym niż wynikający z zasady proporcjonalności, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze.

Uwaga! Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym nie może być jednak niższy od wymiaru wynikającego z okresu przepracowanego w danym roku u wszystkich pracodawców (art. 155¹ § 1 i 2 kp).

Przykład:
Pracownik zakończył pracę w swojej dotychczasowej firmie 30 czerwca. Był w niej zatrudniony przez ostatnie 3 lata. W ostatnim półroczu wykorzystał 10 dni urlopu. Wymiar jego urlopu wynosi 26 dni roboczych za rok kalendarzowy.

Pracodawca powinien wypłacić temu pracownikowi ekwiwalent za 3 dni urlopu, których pracownik nie wykorzystał (lub udzielić mu urlopu w tym wymiarze w okresie wypowiedzenia).

W następnej firmie pracownikowi, gdyby zatrudnił się 1 lipca, przysługiwałby urlop proporcjonalny 13-dniowy. A gdyby zatrudnił się 1 października, to przysługiwałoby mu 7 dni roboczych urlopu: 26 : 4 [1/4 roku] = 6,5 dnia = 7 dni urlopu; niepełne dni zaokrąglamy do całych.

Pamiętajmy jednak, że przy sumowaniu dni łączny wymiar urlopu nie może być większy niż wymiar przysługujący pracownikowi stosownie do posiadanego przez niego stażu pracy.

Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego pracownikowi uprawnionemu do urlopu ustaje dany stosunek pracy, to przysługuje mu w tym roku urlop:

1. u dotychczasowego pracodawcy - w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepraco-wanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed jego ustaniem pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze;
2. u kolejnego pracodawcy - w wymiarze:

• proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
• proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego.