3. W razie zastąpienia umowy o pracę dziełem pracownik może wystąpić do sądu

Jeśli pracodawca decyduje się na zawarcie umowy o dzieło, mimo obowiązku zawarcia umowy o pracę, musi liczyć się z ryzykiem wystąpienia przez pracownika do sądu o pracę o ustalenie stosunku pracy. Pracownik może przed sądem udowadniać, że powinien być tak naprawdę zatrudniony na umowę o pracę, bo pracował jak pracownik, a umowa o dzieło stanowiła obejście prawa. Będzie wtedy mógł domagać się wszystkich świadczeń pracowniczych, jak wynagrodzenie za nadgodziny czy prawa do urlopu.

Przepisy Kodeksu cywilnego nie wymagają formy pisemnej dla ważności umowy o dzieło. Oznacza to, że strony mogą zawrzeć taką umowę w formie ustnej. Niezawarcie tej umowy w formie pisemnej powoduje, iż przed sądem, strony mają więcej możliwości dowodzenia jak naprawdę brzmiała treść tej umowy. W takiej sytuacji dochodzi do sporu i rzeczą wyłącznie sądu będzie, komu da wiarę. Żeby uniknąć sporu na tle samej umowy o dzieło, dobrze jest zawierać takie umowy w formie pisemnej. Dotyczy to również umów zlecenia, a bezwzględnie dotyczy to umów o pracę.

4. Przy umowie o dzieło nie ma w ogóle nadgodzin

Przy umowie o dzieło nie ma nadgodzin. Z przepisów nie wynika też, ile godzin wykonawca powinien pracować. Umowa o dzieło ma bowiem na celu osiągnięcie jakiegoś materialnego rezultatu, stworzenia czegoś, a nie samo wykonywanie czynności - w tym celu zawiera się umowę zlecenia lub o pracę.

Przykład:
Wykonawca umowy o dzieło ma namalować obraz. Pracuje nad dziełem przez 300 godzin w styczniu 2010 r. Za pracę powyżej pracowniczego wymiaru czasu pracy na ten miesiąc, czyli ponad 160 godzin, nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia.

Jedynym sposobem na otrzymanie przez pracownika wynagrodzenia za pracę nadliczbową jest wystąpienie do sądu i wykazanie, że tak naprawdę świadczył pracę w ramach umowy o pracę, a nie umowy o dzieło. Następnie pracownik będzie musiał przedstawić, ile godzin w sumie pracował, a za ile w rzeczywistości mu zapłacono.

Podstawa prawna:

• art. 22 § 1, § 11, § 12, art. 29 § 2, art. 97 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94),
• art. 627, art. 734 § 1, art. 750 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93),
• art. 6 ust. 1 pkt 4, ust. 4, art. 11, art. 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585),
• art. 66 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027).

Portal Kadrowy - odpowiedzi ekspertów prawa pracy. Porady wraz z podstawą prawną otrzymasz na skrzynkę. Dajemy gwarancję profesjonalnej odpowiedzi. W portalu do pobrania m.in. wzory, wskaźniki, kalkulatory, akty prawne.