Skierowanie na szkolenie wbrew pracownikowi

Ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych należy do zasadniczych powinności każdego pracodawcy (por. art. 94 pkt 6 K.p.). Użyty w powołanym przepisie termin „ułatwianie” nie oznacza, że szef zobowiązany jest do stwarzania personelowi warunków do osiągania kwalifikacji. Chodzi tu jedynie o nieodmawianie- bez uzasadnionej przyczyny-udziału w wybranej przez pracownika formie szkolenia oraz stwarzanie pozytywnej atmosfery wobec osób, które zdecydowały się na podniesienie swych kompetencji. Tym bardziej sytuację, w której to firma na własny koszt kieruje zatrudnionych na kursy doszkalające (np. językowe), należy uznać za korzystną.

W praktyce nie można jednak wykluczyć, że ten ukłon w stronę podwładnych nie wszystkim zainteresowanym będzie na rękę. Jak już wspomniano we wstępie, może okazać się, że pracownik uzna, iż kurs, na który go skierowano, nie jest mu już potrzebny. Co wówczas? Czy odmowa udziału w szkoleniu może zostać potraktowana potraktowana jako przesłanka uzasadniająca utratę posady? Udzielenie odpowiedzi na postawione tu pytania zależy od okoliczności, które towarzyszą każdej z partykularnych sytuacji.

Przede wszystkim należy podkreślić, że obowiązkiem pracownika jest sumienne i staranne wykonywanie pracy oraz stosowanie się do poleceń przełożonych, które tej pracy dotyczą, o ile oczywiście nie godzą one w obowiązujący porządek prawny i postanowienia umowy o pracę (por. art. 100 § 1 K.p.). Trudno uznać, że polecenie udziału w kursie, który ma za zadanie rozwinąć umiejętności zawodowe pracownika i sprawić, że będzie pracował lepiej, nie dotyczy pracy. Jeżeli jednak kompetencje zatrudnionego są rzeczywiście na tyle wysokie (np. potwierdza je uzyskany dyplom czy świadectwo oraz praktyka), że uczestnictwo w kursie nic nie zmieni, to wyciąganie jakichkolwiek konsekwencji z powodu odmowy udziału w szkoleniu jest bez wątpienia krzywdzące.

Jeżeli natomiast pracownik odmawia udziału w kursie bez podania konkretnych przyczyn, to pracodawca, który kieruje go na szkolenie mające na celu podniesienie kwalifikacji zawodowych, ma prawo uznać, iż podwładny nie stosuje się do dotyczących pracy poleceń i w efekcie odmowę tą potraktować jako powód wypowiedzenia umowę o pracę. Warto bowiem zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem stanowi zwykły sposób jej rozwiązania. Nie jest tu zatem konieczna szczególna waga lub doniosłość przyczyny, na którą powołuje się pracodawca, wypowiadając stosunek pracy.