Naruszenie dóbr osobistych pracownika- zadośćuczynienie

Obowiązek poszanowania godności oraz innych dóbr osobistych pracownika wynika z postanowień art. 11 K.p. Katalog prawnie chronionych dóbr osobistych zawiera się natomiast w art. 23 K.c. W myśl tego przepisu, ochrona przysługuje w szczególności zdrowiu i wolności pracownika oraz jego:

• cześci,
• swobodzie sumienia,
• nazwisku lub pseudonimowi,
• wizerunkowi,
• tajemnicy korespondencji,
• nietykalności mieszkania,
• twórczości naukowej, artystycznej, wynalazczej i racjonalizatorskiej.

Podkreślenia wymaga, że obowiązek poszanowania dóbr osobistych pracownika nie jest równoznaczny z niemożliwością wyrażania negatywnych opinii na temat jego działań, o ile oczywiście krytyka pozostaje w zgodzie z faktycznym stanem rzeczy. Pogląd ten potwierdził stołeczny Sąd Apelacyjny w orzeczeniu z 10 października 2002 r. (III APa 21/02, OSA 2003, Nr 3, poz. 12), w którym to wskazano, iż pracodawca ma prawo dokonywać oceny zarówno pracy pracownika, jak i przestrzegania przez niego czasu pracy obowiązującego w zakładzie pracy. Ocena ta, nawet jeżeli jest niepochlebna dla podwładnego, ale rzeczywista, nie narusza jego godności i dóbr osobistych.

Pracownikowi, który uzna jednak, że działania pracodawcy godzą w któreś z jego wyżej wymienionych dóbr osobistych, przysługuje prawo dochodzenia ich ochrony na drodze postępowania sądowego. Ciężar dowodu spoczywa tu na pracowniku. Musi on więc wykazać, że postępowanie szefa doprowadziło do powstania szkody i na tej podstawie dochodzić zadośćuczynienia bądź odszkodowania.

Czego może żądać poszkodowany?

Zgodnie z art. 24 K.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia pracownik ma prawo również domagać się, ażeby pracodawca, który się go dopuścił, dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie pokrzywdzony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Należy jednak pamiętać, że rozpoznając sprawy w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd w pierwszej kolejności ustali czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi zajmie się kwestią bezprawności działania pozwanego pracodawcy (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/03).