Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza dwa nowe artykuły, tj. art. 235¹ i 235², definiujące pojęcie choroby zawodowej i warunki jej rozpoznawania. I tak ustawa za chorobę zawodową traktuje schorzenie, które zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym”. Rozpoznanie zaś choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Warunkiem jest tu wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Nowelizacja zmienia również krąg osób uprawnionych do zgłoszenia podejrzenia wystąpienia choroby zawodowej państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Obecnie oprócz pracodawcy uprawnienie to przysługuje lekarzowi oraz lekarzowi dentyście. Stwierdzenie przez te ostatnie podmioty podejrzenia choroby zawodowej obliguje je do skierowania pracownika na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać także pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę. Pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną.

Wskutek wprowadzonych zmian do Kodeksu pracy zwiększył się także zakres obowiązków pracodawcy w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wypadków przy pracy. Na pracodawcy spoczywa obecnie obowiązek złożenia zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej do instytutu medycyny pracy oraz do właściwego państwowego inspektora sanitarnego, a także obowiązek przechowywania protokołów ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy przez okres 10 lat.

Uzupełnieniem zmian wprowadzonych do Kodeksu pracy jest rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych, które wydłuża listę chorób zawodowych m.in. o dodatkowe pylice płuc oraz nowotwory krtani, nosa i zatok przynosowych.

Powyższe zmiany zostały wymuszone orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. wydanym do sygn. P 23/07, w którym to Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją niektóre przepisy w zakresie chorób zawodowych. Wyrok wszedł w życie dnia 2 lipca 2009 r.