W Polsce narażenie na uznane za rakotwórcze gatunki azbestu występuje w wielu gałęziach przemysłu, można tu wymienić chociażby budownictwo oraz przemysł maszynowy i samochodowy. Szczegółowe wytyczne w zakresie zasad bhp, którym muszą sprostać szefowie z tych branży wynikają z rozporządzenia z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. Nr 216, poz. 1824).

Najpierw ocena ryzyka

Pierwszym krokiem, który powinien przedsięwziąć pracodawca, jest przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej w szczególności rodzaj i stopień narażenia grożącego pracownikom. Na jej podstawie należy bowiem (§ 1 ust. 1 rozporządzenia):

• stosować niezbędne środki ochrony zmniejszające to ryzyko,
• kontrolować stopień narażenia pracowników na działanie pyłu azbestu w sposób określony w przepisach dotyczących badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Co istotne, ocena ryzyka powinna podlegać weryfikacji, jeśli zachodzi podejrzenie, że jest nieprawdziwa, a także w sytuacji, gdy nastąpiła znacząca zmiana warunków pracy.

Ogólne powinności

W gestii każdego pracodawcy zatrudniającego pracowników kontaktujących się z pyłem azbestowym leży w szczególności zapewnienie, aby (§ 5 ust. 2 rozporządzenia):

• liczba osób przydzielonych do prac oraz czas trwania narażenia były ograniczone do niezbędnego minimum,
• maszyny, sprzęt i metody pracy stosowane przy wykonywaniu prac eliminowały lub ograniczały do minimum powstawanie pyłu azbestu, a szczególnie jego emisję do środowiska pracy lub środowiska naturalnego,
• stosowane były odpowiednie do rodzaju i poziomu narażenia odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, w tym odzież ochronna i środki ochrony układu oddechowego.

W strefach wykonywania prac, w których występuje narażenie na działanie pyłu azbestu, zakazane jest spożywanie posiłków, picie napojów, palenie tytoniu, przechowywanie rzeczy osobistych, a nawet przebywanie bez uzasadnionej potrzeby (§ 13 rozporządzenia).