Co do zasady, obowiązek niezwłocznego wydania pracownikowi świadectwa pracy pojawia się z chwilą rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy (por. art. 97 § 1 K.p.). Jest to o tyle zasadne, że w czasie okresu wypowiedzenia mogą pojawić się okoliczności, które sprawią, że treść wydanego świadectwa będzie odbiegała od rzeczywistości (np. rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 K.p.- bez wypowiedzenia z winy pracownika).

Samo wypowiedzenie umowy o pracę nie powoduje więc powstania po stronie pracodawcy obowiązku wydania zatrudnionemu świadectwa pracy, o ile oczywiście okres wypowiedzenia jeszcze nie minął. W piśmiennictwie dopuszczalne jest wprawdzie wcześniejsze wręczenie pracownikowi tego dokumentu, ale pogląd ten trudno jest poprzeć jakimikolwiek przepisami prawa pracy.

W praktyce zdarza się jednak, że pracownik kierowany ważną potrzebą (np. poszukiwaniem pracy) potrzebuje dokumentu, który stwierdzałby przebieg jego zatrudnienia. Dlatego też pracodawca może, a nawet powinien, wydać mu zaświadczenie lub też inny dokument o treści zbliżonej do świadectwa pracy.

O tego typu zaświadczeniu wspomina rozporządzenie MPiPS w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. 1996 r., Nr 62, poz. 286 ze zm.), którego to § 1 ust. 1 stanowi m.in., że szef ma prawo żądać od kandydata do pracy świadectw pracy z poprzednich miejsc pracy lub innych dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia, obejmujących okresy pracy przypadające w roku kalendarzowym, w którym pracownik ubiega się o zatrudnienie.

A zatem, żaden z przepisów prawa pracy nie obliguje pracodawcy do wydania świadectwa pracy przed rozwiązaniem stosunku pracy z podwładnym. Jeżeli jednak pracownik prosi o ten dokument, ponieważ jest on niezbędny potencjalnemu przyszłemu pracodawcy, należy wydać mu zaświadczenie określające przebieg zatrudnienia w firmie.

WAŻNE!

Rozwiązanie stosunku pracy rodzi po stronie pracodawcy obowiązek niezwłocznego przekazania pracownikowi świadectwa pracy. Warto pamiętać, że powinność ta nie dotyczy jedynie sytuacji, w której dotychczasowy pracodawca po rozwiązaniu umowy o pracę, zawiera z pracownikiem kolejną, bezpośrednio następującą, umowę (por. art. 97 § 1¹ K.p.).