Dodatek za godziny nadliczbowe a kadra zarządzająca

Stosownie do art. 151⁴ § 1 K.p., pracownicy, którzy w imieniu szefa zarządzają firmą oraz kierownicy wyodrębnionych jednostek organizacyjnych (np. działu, wydziału czy sekcji) muszą w razie konieczności wykonywać pracę poza normalnymi godzinami, bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu nadgodzin. W zamian mają np. prawo do wyższego wynagrodzenia zasadniczego (tzw. wyższa grupa zaszeregowania) bądź dodatkowego (np. dodatek funkcyjny).

Warto również przypomnieć, że wobec pracowników zarządzających firmą w imieniu pracodawcy wyłączeniu uległ przepis (art. 131 § 1 K.p.), w świetle którego tygodniowy czas pracy łącznie z nadgodzinami nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Zasadniczo więc, kierownikowi, któremu szef z ważnych względów zleci pozostanie w firmie na dłużej, nie przysługuje dodatek z tytuły pracy w godzinach nadliczbowych. Należy jednak zaznaczyć, że użyty w omawianym przepisie zwrot „w razie konieczności” powinien być rozumiany dość wąsko.

W opinii SN (por. np. wyrok z 8 czerwca 2004 r., III PK 22/04, OSNP 2005, Nr 5, poz. 65 oraz wyrok z 14 grudnia 2004 r., II PK 106/04, OSNP 2005, Nr 15, poz. 221), chodzi tu o sporadyczną potrzebę, którą uzasadnia wyjątkowość, niecodzienność czy nadzwyczajność sytuacji zaistniałej w zakładzie pracy. Bezwzględnie stałe wykonywanie pracy ponad obowiązujący kierownika czas pracy, które wynika np. z wadliwie określonego zakresu czynności , nie powinno być uznawane za konieczność.

A zatem, pracownik, który permanentnie jest wzywany przez szefa do pracy w nadgodzinach, może dochodzić stosownego wynagrodzenia za czas poświęcony firmie oraz wypłaty dodatku za przepracowane godziny nadliczbowe. Stałe świadczenie pracy w ponadwymiarowym czasie pracy nie należy bowiem do obowiązków pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych (por. wyrok SN z 12 kwietnia 1988 r., I PR 11/88, PiZS 1988, Nr 8, s. 69).

Warto dodać, że kierownikom wyodrębnionych jednostek organizacyjnych przysługuje jednak prawo do wynagrodzenia oraz dodatki w wysokości 100% wynagrodzenia za pracę świadczoną w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto. Szansę na dodatkowe pieniądze mają jednak tylko ci, którzy w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy (por. art. 151⁴ § 2 K.p.).