Prawo

Forum prawne

Obowiązki pracownika: dbanie o dobro zakładu pracy

15.12.2008, 13:49

Obowiązki pracownika: dbanie o dobro zakładu pracy

Obowiązki pracownika: dbanie o dobro zakładu pracy

Kodeks pracy nakłada na pracownika szereg obowiązków względem przełożonego. Jednym z nich, zgodnie z art. 100 § 2 pkt 4 K.p., jest dbałość o dobro zakładu pracy. Przyjrzyjmy się, jak pojęcie to interpretowane jest w orzecznictwie.


W piśmiennictwie obowiązują dwa poglądy na temat interpretacji obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy. W szerokim ujęciu chodzi tu zarówno o zakazanie pracownikowi działalności, która mogłaby narazić pracodawcę na jakąkolwiek szkodę, jak również o nakazanie działań korzystnych dla interesu firmy, stosownie do jej potrzeb i możliwości pracownika. W wąskim zakresie dbanie o dobro zakładu pracy jest rozumiane jako jeden z aspektów starannego i sumiennego wypełniania obowiązków służbowych.

W opinii SN (por. uzasadnienie do wyroku SN z 28 kwietnia 1997 r., I PKN 118/97, OSNAPiUS 1998, Nr 7, poz. 206), przez zobowiązanie pracownika do dbałości o dobro zakładu pracy należy rozumieć ustanowienie szczególnej zasady lojalności względem przełożonego, która obliguje pracownika do powstrzymania się od działań, które:
  • mogą przyczynić się do powstania szkody po stronie pracodawcy,
  • mogą zostać ocenione jako działania na niekorzyść pracodawcy.

Warto zauważyć, że użycie przez ustawodawcę sformułowania „dobro zakładu pracy” wskazuje, że obowiązek pracownika dotyczy dbałości o interes jednostki organizacyjnej będącej miejscem pracy, a zarazem wspólnym dobrem zarówno pracodawcy, jak i zatrudnionych. Działania pracownika, które godzą w tę wspólną wartość, stanowią naruszenie obowiązku wynikającego z art. 100 § 2 pkt 4 K.p. (por. uzasadnienie wyroku SN z 9 lutego 2006 r., II PK 160/05, OSNP 2007, poz. 4).

Zdaniem SN, naruszeniem obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy, uzasadniającym wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony, jest popieranie przez pracownika niekorzystnych dla firmy działań, które mają prowadzić do jej upadłości, a zwłaszcza przejęcia maszyn i urządzeń przez spółkę, w której pracownik posiada udziały (por. wyrok SN z 28 kwietnia 1997 r., I PKN 118/97, OSNAPiUS 1998, Nr 7, poz. 206).

Podobny pogląd wyraził SN w stosunku do pracownika, który wspomagał działalność konkurencyjnej firmy, naruszając tym samym dyscyplinę pracy (por. wyrok SN z 5 lutego 1998 r., I PKN 506/97, OSNAPiUS 1999, Nr 4, poz. 119).
Za naruszenie obowiązku, o którym mówi art. 100 § 2 pkt 4 K.p., należy uznać również wejście bez uprawnień do systemu komputerowego kontrahenta pracodawcy i usunięcie z niego danych, w wyniku czego firma mogłaby zostać narażona na zerwanie współpracy z kontrahentem (por. wyrok SN z 12 stycznia 2005 r., I PK 142/04, OSNP 2005, Nr 16, poz. 242).

Na zarzut naruszenia omawianego tu obowiązku naraża się również pracownik niezdolny do pracy na skutek choroby, który podjął czynności zarobkowe przeciwne do wskazań lekarskich i to nawet wówczas, gdy pracodawca przy tej okazji uzyskał korzyść majątkową. Troska o dobro zakładu pracy powinna się bowiem przejawiać stosowaniem zaleceń lekarza i powstrzymaniem od działań, które mogłyby ewentualnie przedłużyć absencję w zakładzie pracy (por. wyrok SN z 16 listopada 2000 r., I PKN 44/00, OSNAPiUS 2002, Nr 10, poz. 239).

W pewnych sytuacjach, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w orzeczeniu z 18 lutego 1991 r. (III APr 18/90, OSP 1991, Nr 2, poz. 7, OSP 1991, Nr 11, poz. 306), obowiązek dbałości o dobro firmy narzuca pracownikowi konieczność przyjęcia ponadstandardowych obowiązków.
Powierzenie podwładnemu dodatkowych zajęć na czas urlopu jego współpracownika nie skutkuje jednakże powstaniem prawa do dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu, ponieważ żaden przepis tego prawa nie wprowadza.

Co ważne, godzić w dobro firmy mogą również wydarzenia, niezwiązane bezpośrednio z istotą i celem stosunku pracy, które stawiają pod znakiem zapytania dobre imię i reputacje pracodawcy. Przykładem może tu być skazanie prawomocnym wyrokiem cywilnego pracownika Policji, który prowadził samochód po spożyciu alkoholu (por. wyrok SN z 16 kwietnia 2003 r., I PK 172/02, OSNP 2004, Nr 15, poz. 262). Takie zachowanie, zdaniem sądu, może być przesłanką uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę.

Na zakończenie warto podkreślić, że literatura prawa pracy ostrzega przed zbyt szerokim pojmowaniem omawianego tu obowiązku. Mogłoby to bowiem w efekcie doprowadzić do powstania wszechobowiązku działania na rzecz bliżej nieokreślonego interesu pracodawcy, w tym także do wykonywania każdej pracy, zleconej przez przełożonego.
 
tytuł : Obowiązki pracownika: dbanie o dobro zakładu pracy
oprac. : Aleksandra Baranowska-Skimina / eGospodarka.pl
 

Zainteresował Cię ten artykuł? Przeczytaj podobne. Kliknij i wybierz temat:

obowiązki pracownika, obowiązki pracodawcy i pracownika


Masz pytanie? Chcesz wyrazić swoją opinię? Wypowiedz się na Forum!

Wybierz dział tematyczny, aby podyskutować:

Podobne tematy Najnowsze w dziale Wszystkie wiadomości
03.12Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych
02.08Podstawowe obowiązki pracownika
08.03Naruszenie obowiązków pracowniczych a zwolnienie dyscyplinarne
03.02Naruszenie dóbr osobistych pracownika- zadośćuczynienie
01.11Naruszenie dóbr osobistych pracownika: roszczenia
24.06Obowiązki pracownika: sumienność i staranność
02.12Narkotyki w pracy: jak zareagować?
04.11Kodeks pracy a obowiązki kierownika w zakresie BHP
11.05Popełnienie przestępstwa a rozwiązanie umowy o pracę
10.05Zwolnienie dyscyplinarne podczas trwania urlopu
08.05Jak rozliczyć prywatne wyjścia pracowników?
07.05Wyższy dodatek za pracę w nocy
04.05Dla kogo świadczenia z funduszu socjalnego?
04.05Skuteczność wypowiedzenia umowy a błędne pouczenie
02.05Umowa zlecenia "na zastępstwo"
30.04Obowiązki informacyjne pracodawcy
17.05 Kaspersky PURE 2.0
17.05 Odpis na ZFŚS - zasady odprowadzania
17.05 Nowe rachunki firmowe w Deutsche Bank PBC
16.05 USA: wzrost dynamiki produkcji przemysłowej
16.05 Zmiana nastrojów, WIG20 uratowany
16.05 Koszty utrzymania mieszkania IV 2012
16.05 Dalsze osłabienie euro w stosunku do dolara
16.05 Polski rynek motoryzacyjny a otoczenie gospodarcze
Bezplatna prenumerata naszego Newsletter'a!
Kalkulatory Oferty pracy Baza firm
Przydatne kalkulatory biznesowe: Wpisz słowo kluczowe lub wybierz branżę: Wyszukiwarka firm i instytucji w bazie Panorama Firm:
wszystkie »
słowo kluczowe:
 
branża:
 
słowa kluczowe:
 
lokalizacja:
 
O serwisie . Dla prasy . Regulamin . Polityka prywatności . Reklama . Kontakt . Uwagi i błędy
Na skróty: Oferty pracy Kodeks pracy Kredyty i lokaty Wskaźniki i stawki Wzory dokumentów Kalkulatory Tematy

Copyright © Kasat Sp. z o.o.