Bez zezwolenia można bowiem zatrudnić, m.in. cudzoziemców:

• posiadających status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej,
• posiadających zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej lub zamieszkanie na czas oznaczony
• będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej, państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz członków rodzin tych cudzoziemców,
• zwolnionych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie odrębnych przepisów (art. 87 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.; dalej: ustawa o promocji zatrudnienia).

Ostatnia grupa cudzoziemców uprawnionych do świadczenia pracy w Polsce bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia na pracę odwołuje się do przepisów szczególnych. Przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. nr 156, poz. 1116 ze zm.; dalej: rozporządzenie) rozszerzają katalog uprzywilejowanych cudzoziemców.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne m.in. w przypadku cudzoziemców:

• prowadzących szkolenia, biorących udział w stażach zawodowych, pełniących funkcje doradcze, nadzorcze lub wymagające szczególnych kwalifikacji i umiejętności w programach realizowanych w ramach działań Unii Europejskiej lub innych międzynarodowych programach pomocowych, także w oparciu o pożyczki zaciągnięte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej,
• w stosunku do których umowy i porozumienia międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, dopuszczają wykonywanie pracy bez zezwolenia na pracę,
• będących nauczycielami języków obcych lub prowadzących zajęcia w językach obcych,
• będących stałymi korespondentami zagranicznych środków masowego przekazu, którym została przyznana, na wniosek redaktora naczelnego zagranicznej redakcji lub agencji, akredytacja ministra właściwego do spraw zagranicznych, jednak tylko w zakresie zawodowej działalności dziennikarskiej wykonywanej na rzecz tej redakcji lub agencji,
• wykonujących indywidualnie lub w zespołach, trwające do 30 dni w roku kalendarzowym usługi artystyczne,
• wygłaszających, do 30 dni w roku kalendarzowym, okazjonalne wykłady, referaty lub prezentacje o szczególnej wartości naukowej lub artystycznej, jeżeli zachowują miejsce stałego pobytu za granicą,
• delegowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę zagranicznego, jeżeli zachowują oni miejsce stałego pobytu za granicą, na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, w celu:
  • wykonywania prac montażowych, konserwacyjnych lub naprawy, dostarczonych kompletnych technologicznie urządzeń, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu, jeżeli pracodawca zagraniczny jest ich producentem,
  • dokonania odbioru zamówionych urządzeń, maszyn, innego sprzętu lub części, wykonanych przez przedsiębiorcę polskiego,
  • przeszkolenia pracowników pracodawcy polskiego będącego odbiorcą urządzeń, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu,
  • montażu i demontażu stoisk targowych, jak i opieki nad nimi, jeżeli wystawcą jest pracodawca zagraniczny, który deleguje ich w tym celu,